Gecorrigeerde loonkloof in mkb stijgt naar 1,4%, bij directies loopt verschil op tot 21,5%

Shutterstock

Dat blijkt uit onderzoek van Van Spaendonck op basis van ruim 1,2 miljoen geanonimiseerde loonstroken van 145.000 mkb-bedrijven van Loket.

Zonder correctie bedraagt de loonkloof 10,9%. Mannen verdienen in de onderzochte data gemiddeld €4.103 per maand en vrouwen €3.701, omgerekend naar een 40-urige werkweek.

Een groot deel daarvan is te verklaren door verschillen in werkuren, functies en ervaring. Na correctie voor deze factoren blijft 1,4% over als onverklaarbaar verschil.

Grote verschillen achter het gemiddelde

Binnen de onderzochte functies is de loonkloof het grootst bij verkoopmedewerkers in detailhandel en ambachten: vrouwen verdienen daar gecorrigeerd 5,3% minder. Bij chauffeurs bedraagt het verschil 3,0% in het voordeel van mannen. Bij doktersassistenten is het beeld omgekeerd: vrouwen verdienen daar 7,7% meer.

Ook tussen sectoren zijn duidelijke verschillen zichtbaar. De grootste gecorrigeerde loonkloof wordt gevonden in detailhandel en ambachten (3,7%), gevolgd door overig goederenvervoer (2,9%) en het agrarisch bedrijf (2,7%).

De loonkloof neemt daarnaast toe met de leeftijd. Bij 18- tot 30-jarigen bedraagt deze 0,2%, bij 31- tot 50-jarigen 1,5% en bij medewerkers van 51 tot en met 67 jaar 3,3%.

Een aparte uitschieter is zichtbaar bij directiefuncties. Wanneer alle directiefuncties als één functiegroep worden beschouwd, bedraagt de gecorrigeerde loonkloof 21,5% in het voordeel van mannen.

Mannen- en vrouwenberoepen nog duidelijk zichtbaar

Ook de verdeling over beroepen verschilt sterk. In functies die vaak door vrouwen worden uitgevoerd, zoals secretariaatsmedewerker, frontofficemedewerker, HR-medewerker en schoonmaker, bedraagt het gemiddelde salaris €3.737. In typische mannenberoepen, zoals servicemonteur, metaalbewerker, internationaal chauffeur en projectleider, is dat €3.995.

Marc van Gaal, expert bij Van Spaendonck: “Een gemiddeld verschil van 1,4% lijkt misschien beperkt, maar daarachter gaan veel grotere verschillen schuil. Voor werkgevers wordt het daarom steeds belangrijker dat zij kunnen uitleggen hoe functies worden gewaardeerd en hoe salarissen tot stand komen.”

Zes op de tien werkgevers zonder salarisschalen

Van Spaendonck onderzocht ook het gebruik van salarisschalen. 61,1% van de werkgevers gebruikt voor geen enkele medewerker een salarisschaal, 23,6% werkt met een combinatie en slechts 15,3% verloont alle medewerkers via salarisschalen.

Het verschil tussen werkgevers met en zonder cao is groot. Bij werkgevers zonder cao gebruikt 84,5% helemaal geen salarisschalen. Bij werkgevers met cao is dat 44,1%. Bedrijven zonder cao én zonder salarisschalen zijn vooral te vinden in de zakelijke dienstverlening, groothandel en detailhandel en ambachten.

Bij bedrijven zonder cao is het ontbreken van salarisschalen vooral zichtbaar bij kleine werkgevers: van de bedrijven met 1 tot 10 medewerkers gebruikt 86,1% helemaal geen salarisschalen.

Nieuwe wet maakt beloningsstructuur urgenter

Het nieuwe wetsvoorstel rond loontransparantie schrijft voor dat werkgevers een objectief en genderneutraal systeem voor functiewaardering en -indeling moeten hebben. Een salarisschaal is niet hetzelfde als zo’n systeem, maar het ontbreken ervan kan wel een signaal zijn dat de functie- en beloningsstructuur nog onvoldoende formeel is ingericht.

LEES OOK:

• Salarisverschillen uitlegbaar? Wat de rechter nu al vindt, en wat de richtlijn loontransparantie straks afdwingt – Wat moet HR kunnen onderbouwen en hoe bereid je je voor op de nieuwe verplichtingen?
• Salaristaboe doorbroken: hoe rechtspraak en wetgeving ongelijkheid aanpakken – Een verdieping over hoe rechtspraak en wetgeving bijdragen aan het aanpakken van loonongelijkheid en wat dit betekent voor werkgevers.
• Nieuwe EU-richtlijn loontransparantie: wat verandert er? – Een inhoudelijke verdieping op de verplichtingen rond salarisinformatie, rapportage, gelijke beloning en de voorbereiding door werkgevers.
• Kijk terug: webinar EU-richtlijn loontransparantie 2026: wat HR nu moet regelen – Een praktische verdieping over onder meer pay data, functie-indeling, salarisbanden en het beantwoorden van vragen van medewerkers.