De jaarlijkse Global Gender Gap index geeft inzicht in de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen in 145 landen, waarbij wordt gekeken naar economische participatie, toegang tot onderwijs, politieke invloed en gezondheidszorg/levensverwachting.
Het Amsterdam Centre for Business Innovation van de UvA, onder leiding van prof. dr. Henk Volberda, is partnerinstituut van het WEF en verzamelde de gegevens voor Nederland.
Lichte verbetering economische participatie
Nederland duikelt dit jaar van de 43ste naar de 46ste plaats en laat in vergelijking tot andere Europese landen een grote achteruitgang zien in de emancipatie van vrouwen. In Nederland is 75,0% van de genderkloof gedicht, een afname van 0,6% ten opzichte van vorig jaar.
Nederland laat wel een lichte verbetering zien in economische participatie en kansengelijkheid, maar die vallen in het niet bij de meer grote stappen die de Scandinavische landen en landen als het Verenigd Koninkrijk maken.
Snellere vooruitgang andere landen
“Nederland behoorde tussen 2006 en 2016 vrijwel voortdurend tot de top 15, maar is de afgelopen jaren duidelijk teruggevallen”, vertelt Volberda. “Daarmee is Nederland veranderd van een van de voorlopers op het gebied van gendergelijkheid naar een land dat duidelijk lager staat binnen de Europese groep. Dat betekent overigens niet dat de gendergelijkheid in Nederland op alle terreinen slechter is dan in 2006. Het gaat om een relatieve ranking. Andere landen hebben sneller vooruitgang geboekt.”
Pleidooi voor ministerie van Vrouwenzaken
Volberda pleit voor een proactiever emancipatiebeleid in Nederland met duidelijke meetbare doelstellingen om Nederland in de top 10 te krijgen. Hij denkt daarbij aan strengere wetgeving, normstellende quota voor overheidsfuncties en leidinggevende functies, meer faciliteiten voor vrouwen om terug te keren in het arbeidsproces, en een betere verdeling van zorgtaken. Een ministerie van Vrouwenzaken zou hier volgens hem de regie in moeten voeren.
Het wereldwijde beeld
In de 20ste editie van het Global Gender Gap Report is te zien dat wereldwijd de kloof tussen man en vrouw net als voorgaande jaren langzaam iets is afgenomen; 69,2% van de kloof is gedicht, een stijging van 0,4% ten opzichte van vorig jaar. Met dit tempo zal het nog zeker 120 jaar duren voordat volledige gelijkheid is behaald.
De kloof is relatief het kleinst wat betreft toegang tot onderwijs (96,9% van de kloof is gedicht) en gezondheidszorg en levensverwachting (96,2% van de kloof is gedicht). Voor economische participatie en kansengelijkheid van vrouwen daarentegen is de kloof voor 61,7% gedicht (een lichte stijging van 0,4% ten opzichte van vorig jaar). Voor politieke invloed is er sprake van de grootste achterstand van vrouwen en is de kloof slechts voor 22,1% gedicht.
Ondervertegenwoordiging in leidinggevende posities
Ondanks een hoger opleidingsniveau bekleden vrouwen slechts 29,6 van de hogere leiderschapsfuncties. Naarmate het functieniveau hoger wordt, neemt de vertegenwoordiging van vrouwen af. In 2026 halveert het aandeel vrouwen tussen instapfuncties en de C-suite, van 46% naar 23%.
Hoewel steeds meer vrouwen leidinggevende posities binnen bedrijfstakken bereiken, blijven zij structureel ondervertegenwoordigd in functies die vaak als springplank naar de positie van CEO dienen, zoals CFO of COO.
Vrouwen zijn relatief sterk vertegenwoordigd in sommige functioneel georiënteerde C-suitefuncties. In een LinkedIn-steekproef vormen zij ongeveer twee derde van de Chief Human Resources Officers (CHRO’s) en Chief People Officers (CPO’s), en iets minder dan de helft van de Chief Marketing Officers (CMO’s).
Grotere kloof in technologie
Daarentegen blijven vrouwen duidelijk ondervertegenwoordigd in technologiegerichte leiderschapsfuncties, die juist steeds belangrijker worden naarmate digitale transformatie en AI de structuur van het topmanagement veranderen. Vrouwen vormen minder dan één op de vijf Chief Information Officers (CIO’s) en slechts 8,6% van de Chief Technology Officers (CTO’s).
Nu de samenstelling van de C-suite verandert, zijn deze verschillen niet alleen relevant voor de huidige vertegenwoordiging van vrouwen. Ze zijn ook van belang voor hun toegang tot functies en ervaringen die een opstap kunnen vormen naar de allerhoogste leiderschapsposities.
Vaker loopbaanonderbrekingen
Loopbaanonderbrekingen van vrouwen hebben een groter negatief effect op hun doorgroei ten opzichte van loopbaanonderbrekingen van mannen. Wat betreft continuïteit en veerkracht van loopbanen nemen vrouwen bijna twee keer zo vaak als mannen een loopbaanonderbreking. De verschillen zijn kleiner in sectoren waarin vrouwen al sterker vertegenwoordigd zijn.
Belangrijkste conclusies
- De genderkloof is wereldwijd marginaal afgenomen in 2026 en met dit tempo zal het pas in het jaartal 2146 volledig zijn opgeheven.
- Scandinavische landen domineren de top, maar het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Ierland staan ook in de top 10.
- Nederland zakt met 3 plaatsen naar 46ste plaats in de Global Gender Gap Index.
- Nederland is veranderd van een van de voorlopers op het gebied van gendergelijkheid naar een achterblijver binnen de Europese groep.
- Ondanks hoger opleidingsniveau bekleden vrouwen slechts 29,6% van de hogere leiderschapsfuncties.
- Loopbaanonderbrekingen van vrouwen hebben een groter negatief effect op hun doorgroei ten opzichte van loopbaanonderbrekingen van mannen.
- AI dreigt bestaande ongelijkheden te reproduceren.
LEES OOK:
Praktische training met kennis, inzichten en best practices om een inclusieve organisatiecultuur te bouwen en maatregelen te implementeren die genderongelijkheid verminderen.
Wat doe je als een medewerker niet goed functioneert en welke vormen van verlof zijn er? Wil je je kennis up-to-date houden? Volg deze training en leer in twee ochtenden alle ins en outs over arbeidsrecht in de dagelijkse HR-praktijk.
