Steeds meer bedrijven elektrificeren hun wagenpark. Drie organisaties vertellen hoe zij omgaan met laadstress, nieuwe arbeidsvoorwaarden en de zorgen van medewerkers op de werkvloer.
Erik Boschman Fotografie & Film (Schipper foto's)

Elektrisch rijden is allang niet meer voorbehouden aan koplopers met een handvol leaseauto’s. Ook bedrijven met grote wagenparken, uiteenlopende werkzaamheden en logistieke uitdagingen zetten steeds nadrukkelijker in op emissievrije mobiliteit.

Dat blijkt uit gesprekken met drie zeer verschillende organisaties: GP Groot uit Alkmaar, waterbouwbedrijf Hakkers uit Werkendam en Schipper Kozijnen uit Opmeer.

Het wagenpark is een belangrijk visitekaartje richting medewerkers en de buitenwereld

Ondanks hun verschillende operationele activiteiten delen zij dezelfde overtuiging: elektrificatie is geen puur technische of financiële operatie, maar een ingrijpende verandering voor de medewerkers waarbij HR een sleutelrol speelt.

Duurzaamheidsmanager Aron Kuijper

Voor veel organisaties begint de elektrificatie bij de personenauto’s. Dat geldt ook voor GP Groot, een familiebedrijf dat actief is in afvalinzameling, infrastructuur, energie en adviesdiensten. “Bij de voertuigen onder de 3.500 kilo zitten we inmiddels op ongeveer 50 procent zero-emissie”, vertelt duurzaamheidsmanager Aron Kuijper. “Daar zijn we heel vroeg mee begonnen, omdat het technisch al snel mogelijk was.”

De grotere uitdaging ligt bij het zware transport, waar GP Groot beschikt over ongeveer vierhonderd vrachtwagens. Hoewel die omschakeling langzamer verloopt, rijden ook daar de eerste elektrische varianten rond. Het bedrijf is hiermee vier jaar geleden gestart toen toepassingen praktisch inzetbaar en betaalbaar werden.

Hulp van overheid

Om de ingewikkelde materie rondom verduurzaming en mobiliteitsbeleid vorm te geven, zoeken de organisaties steun bij externe platformen en overheidsinitiatieven.

Zo maakte GP Groot succesvol gebruik van het informatiepunt Werkgebonden Personenmobiliteit (WPM) van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) om hun belangen goed te kunnen sturen. De Rijksoverheid faciliteert werkgevers via dit punt bij het schoner inrichten van woon-werk- en zakelijk verkeer. Daarnaast helpt bijvoorbeeld de COVER-subsidie collectieven van mkb-werkgevers om projecten op te zetten die de CO2-uitstoot blijvend verminderen.

“We hebben gebruik gemaakt van het informatiepunt WPM”, vertelt Kuijper. “Het is namelijk voor ons nogal ingewikkelde materie en het is dan handig om zo’n bron te gebruiken. Het heeft ons zeker verder geholpen.”

De menselijke factor: van laadstress naar rijcomfort

De transitie naar een elektrisch wagenpark vraagt daarnaast veel aanpassingsvermogen van de mensen op de weg. Bij de introductie van elektrische voertuigen stuiten HR-medewerkers en wagenparkbeheerders steevast op psychologische barrières en praktische bezorgdheid bij het personeel.

Wagenparkbeheerder Jörgen Veldman

“Chauffeurs zijn in het begin sceptisch”, vertelt wagenparkbeheerder Jörgen Veldman van GP Groot. “Ze hebben last van laadstress en zijn bang dat ze hun dagproductie niet kunnen afmaken. Maar zodra ze er eenmaal aan gewend zijn, ervaren ze vooral de rust. Er zijn geen trillingen, geen motorgeluid en geen uitlaatgassen meer op de werkplek. Iedereen die er serieus mee gewerkt heeft, is uiteindelijk positief.”

Bij Hakkers, specialist in constructieve waterbouw, herkent men dit patroon. Van de circa 180 voertuigen is inmiddels 45 procent elektrisch en zijn vrijwel alle normale personenauto’s van de zaak emissievrij. Ervaringsdeskundigheid is volgens het bedrijf de beste manier om weerstand te breken. “Voordat mensen overstappen, vragen ze zich af wat de verandering concreet voor hen betekent”, merkt KAM-manager Pieter van Luijtelaar op. “Maar zodra ze elektrisch rijden, zien ze de voordelen. Het rijdt een stuk rustiger en je hebt vermogen wanneer je wil.”

Faciliteren als HR-instrument: laadpalen en vakantiebudget

Om de acceptatie onder werknemers te vergroten en de drempel voor elektrisch rijden te verlagen, zetten de bedrijven gerichte HR-instrumenten en secundaire arbeidsvoorwaarden in. Hakkers gaat bijvoorbeeld ver in het ontzorgen van de medewerker om het ‘moreel’ hoog te houden. Zo wordt de installatie van een laadpaal aan huis volledig binnen het budget voor de medewerker vergoed.

Daarnaast heeft het bedrijf een creatieve oplossing bedacht voor een veelgehoord privé-bezwaar: de zomervakantie. Omdat nog niet elke elektrische auto een caravan kan trekken — of dit ten koste gaat van de actieradius — stelt Hakkers voor elektrische rijders een apart budget beschikbaar voor een brandstofvervangende auto tijdens de vakantie.

Bij Schipper Kozijnen, dat beschikt over meer dan tachtig voertuigen, is de keuze inmiddels minder vrijblijvend. “De meeste personenauto’s zijn nu elektrisch”, vertelt Arthur van Scheltinga, verantwoordelijk voor de administratie en het wagenpark. “Sinds kort is het bij een nieuwe leaseauto voor medewerkers zelfs verplicht om voor elektrisch te kiezen.” Dit hangt ook samen met veranderende wetgeving en fiscale regelingen richting 2030, waardoor niet-elektrisch rijden zakelijk simpelweg te kostbaar wordt.

De operationele medewerker betrekken bij de bestelbus

Hoewel personenauto’s relatief eenvoudig te elektrificeren zijn, vormen de grotere bedrijfswagens en bestelbussen voor de buitendienst een complexer HR- en logistiek vraagstuk. Bij Schipper Kozijnen wordt momenteel onderzocht hoe de dieselbussen van de kozijnenmonteurs vervangen kunnen worden. Deze monteurs hebben een dubbelfunctie: zij zijn zowel de chauffeur als de vakman op de bouwplaats.

Het management is zich ervan bewust dat deze verandering nauwkeurig moet worden afgestemd met de werkvloer. “We zitten nu nog in het voortraject om de opties in kaart te brengen”, zegt Van Scheltinga. “We gaan daarna direct met de monteurs in gesprek om hun expertise en mening te vragen. Het mag absoluut niet voor irritatie of ergernis op de weg gaan zorgen; het moet voor hun dagelijkse praktijk juist beter gaan werken.”

De uitdaging bij de bussen is tweeledig. Enerzijds moeten de bussen steeds zwaardere ruiten en grotere kozijnen vervoeren, wat extra laadvermogen vraagt en de actieradius beïnvloedt. Anderzijds speelt het menselijke aspect rondom het laden. Niet elke monteur heeft immers de mogelijkheid om de bus thuis voor de deur op te laden.

Je wilt medewerkers niet dwingen om constant na hun werkdag nog ergens langs de snelweg te moeten gaan staan laden

Ook Jochem Sprangers, duurzaamheidscoördinator bij Hakkers, ziet dit knelpunt bij de bestelbussen. “Wij werken vaak op afgelegen projectlocaties rondom het water waar niet zomaar stroomvoorzieningen aanwezig zijn. Je wilt medewerkers niet dwingen om constant na hun werkdag nog ergens langs de snelweg te moeten gaan staan laden. Dat logistieke plaatje moet eerst kloppen.”

Duurzaam werkgeverschap en binden van talent

Elektrificatie staat niet op zichzelf; het is een verlengstuk van hoe een modern bedrijf met zijn menselijk kapitaal omgaat. Schipper Kozijnen won niet voor niets een award voor duurzaam werkgeverschap. Duurzaamheid betekent voor hen namelijk ook: investeren in de duurzame inzetbaarheid en binding van personeel.

Als je collega’s aan je kunt binden, is dat ook een vorm van duurzaamheid

“De arbeidsmarkt is krap en mensen hebben de keus”, legt KAM-manager Bob Huisman uit. “We steken daarom enorm veel tijd, geld en energie in het opleiden van onze mensen. Als je collega’s aan je kunt binden en ze het échte ‘Schipper-hart’ geeft, is dat ook een vorm van duurzaamheid.” Een modern, groen wagenpark helpt daarnaast bij de uitstraling naar nieuw talent toe. Bij Hakkers wordt het autopark gezien als een belangrijk visitekaartje richting medewerkers en de buitenwereld.

Dat de transitie ook voor een sterke teamgeest kan zorgen, bewijst Hakkers door dit jaar met achttien medewerkers in vier elektrische auto’s naar de Alpe d’Huez te reizen voor het goede doel (KWF). Een reis van ruim duizend kilometer die direct laat zien hoezeer het elektrisch rijden inmiddels verankerd is in de bedrijfscultuur.

Arthur van Scheltinga, administratie en wagenpark en KAM-manager Bob Huisman

Langetermijnvisie

De blik staat bij alle drie de bedrijven stevig op de toekomst gericht. GP Groot hanteert een transitieplan richting 2050 waarin vanaf 2030 een snelle stijging naar 90 tot 95 procent elektrisch en waterstofgestuurd materieel is voorzien. Hakkers wil in 2050 volledig CO2-neutraal zijn in de gehele keten. Schipper Kozijnen verwacht dat de omschakeling van personenauto’s grotendeels voltooid zal zijn vóór 2030. Voor bestelwagens is dat afhankelijk van technologische ontwikkelingen. “We willen uiteindelijk volledig elektrisch worden”, zegt Van Scheltinga. “Maar de markt moet voor sommige toepassingen nog een stap zetten.”

Start met verduurzamen werkgebonden personenmobiliteit | RVO.nl

Of vraag subsidieregeling Collectieven mkb Verduurzaming Reisgedrag (COVER) aan | RVO.nl

Tijdens deze masterclass leer je hoe je je beloningsbeleid kunt moderniseren en hoe je belonen en beoordelen opnieuw vormgeeft binnen je organisatie.

 

 

Praktische masterclass voor HR: plan van aanpak voor verandertrajecten, omgaan met weerstand en het faciliteren van transities zoals elektrificatie van wagenparken.