Sinds de oprichting in 2016 heeft het Huis voor Klokkenluiders ruim 4.000 mensen die een misstand op het werk vermoeden (potentiële klokkenluiders) ondersteund met advies of onderzoek.
“Na een aanvankelijk moeizame start, heeft het Huis na tien jaar zijn bestaansrecht en meerwaarde duidelijk bewezen.”
“Klokkenluiders zijn van alle tijden en hebben wereldwijd meer fraude aan het licht gebracht dan accountants”, stelt Cornelis van der Werf, voorzitter van het Huis voor Klokkenluiders, naar aanleiding van het tienjarig bestaan. “Het is daarom van groot belang dat individuele werknemers die misstanden aan de orde stellen, goed worden beschermd”, vervolgt hij.
Dat steeds meer (potentiële) melders het Huis vinden, betekent niet dat het aantal misstanden toeneemt, maar mensen zich steeds meer uit durven te spreken, weet hij. “Dat is goed, want ze doen het immers uit loyaliteit naar de werkorganisatie of omdat zij hun persoonlijk belang opzij zetten voor het maatschappelijk belang.”
Bescherming verbeteren
“We mogen trots zijn dat we in een land leven waar een Wet bescherming klokkenluiders is”, aldus Van der Werf. Tegelijkertijd constateert hij dat de bescherming van klokkenluiders nog verder kan en moet worden verbeterd, “waardoor naar verwachting de bereidheid om te melden ook zal toenemen”.
Eerder liet het Huis al weten dat werkgevers een meldregeling moeten hebben en melders van misstanden niet mogen benadelen, maar dat dit in de praktijk nog heel vaak gebeurt. Negen op de tien melders die contact opnamen met het Huis ondervond het afgelopen jaar een vorm van benadeling.
Aanvullende wetgeving nodig
Wat dan ook nog ontbreekt, is daadwerkelijk toezicht en handhaving op de wet, inclusief sanctiebevoegdheid voor het Huis, aldus Van der Werf. Zolang er geen consequenties verbonden zijn aan het niet naleven van de wet, verwacht het Huis niet dat de situatie echt zal veranderen. “We moeten klokkenluiders juist waarderen in plaats van afserveren. Daarom moet die laatste stap nu echt gezet worden en daar is aanvullende wetgeving voor nodig.”
Maar eerst viert het Huis voor Klokkenluiders vandaag zijn tienjarig bestaan met een jubileumcongres in Hilversum, tijdens welke ook de jaarlijkse Veermanlezing wordt uitgesproken, deze keer door de oud-burgemeester van Rotterdam, Ahmed Aboutaleb.
Lees hier meer over de Wet bescherming klokkenluiders, met o.m. de wet in 6 vragen en antwoorden.
In deze incompany masterclass leer je hoe je effectief beleid kunt ontwikkelen om ongewenst gedrag te herkennen, de kans erop kunt verkleinen en aan kunt pakken. Door een combinatie van juridische kennis en praktische tools krijg je inzicht in hoe je gedragsproblemen kunt ombuigen naar een cultuur waarin van sociale en psychologische veiligheid centraal staan.
125 interventies
In de afgelopen tien jaar heeft het Huis niet alleen 4.000 mensen ondersteund met onafhankelijk advies, laat het weten, maar ook 2.200 werkgevers geadviseerd over integriteitsbeleid en het opzetten van meldregelingen, 125 ‘interventies’ gedaan (zoals mediation) en 250 vooronderzoeken en onderzoekstoetsen uitgevoerd naar aanleiding van een klokkenluidersmelding.
Verder zijn er onder meer 20 onderzoeksrapporten naar benadeling van klokkenluiders en/of misstanden gepubliceerd, maar er zijn ook 600 klokkenluidersmeldingen gerapporteerd aan de Europese Commissie, waarvan er 250 in onderzoek zijn genomen. De inhoud van deze meldingen blijft overigens vertrouwelijk.
Gerelateerd
Wat doe je als een medewerker niet goed functioneert en welke vormen van verlof zijn er? Wil je je kennis up-to-date houden? Volg deze training en leer in twee ochtenden alle ins en outs over arbeidsrecht in de dagelijkse HR-praktijk.
