Een werknemer die jarenlang reiskosten declareert vanaf een adres waar hij niet woont, krijgt ook andere declaraties onder de loep. Daarbij blijkt dat hij AI heeft gebruikt om bonnetjes aan te passen en kassabonnen te reconstrueren.
Shutterstock

Een man werkt als business analist bij een hospitality- en cateringorganisatie. Vrij snel na zijn indiensttreding laat hij weten dat hij gaat verhuizen naar een andere woonplaats. Zijn werkgever is daar achterdochtig over en schakelt een bedrijfsrecherchebureau in om te controleren of de man echt woont op zijn nieuwe adres.

Uit onderzoek blijkt dat hij gewoon op zijn oude adres is blijven wonen en van daaruit naar zijn werk gaat. Hij declareert zijn reiskosten echter vanaf zijn ‘nieuwe’ – verder weg gelegen – adres. Hij declareert ook als hij met een collega meerijdt en zelfs op dagen dat hij ziek is. Hierom ontslaat zijn werkgever hem op staande voet, ook omdat hij andere onkosten heeft gedeclareerd die hij niet heeft gemaakt.

(Niet) rechtsgeldig

De werkgever wil dat de man nog € 3.924 betaalt, het verschil tussen het salaris dat hij nog moet krijgen en de onterecht ontvangen declaraties. De man betaalt niets, stelt dat het ontslag niet rechtsgeldig is en wil juist een billijke vergoeding van € 55.000 bruto.

Hij beweert dat hij last had van stoornissen, iets wat de werkgever wist, en daarom niet kon worden ontslagen. In de ontslagprocedure bij de kantonrechter voert de werkgever aan dat de werknemer vanwege de fraude niet te vertrouwen is.

Onrechtmatige vergoedingen

De reden voor het ontslag op staande voet is dat de man een onjuist adres heeft aangegeven op zijn kilometerdeclaraties, waardoor hij gedurende een lange periode onrechtmatig vergoedingen voor kilometers heeft gedeclareerd en ontvangen.

Zijn woon-werkdeclaraties waren allemaal ingediend vanaf het ‘nieuwe’ woonadres van de man, hoewel hij daar niet woonde. Daarnaast heeft hij kilometers gedeclareerd op dagen dat hij als bijrijder met een collega meereed en op dagen dat hij niet op het werk was. De kantonrechter gaat ervan uit dat de man reiskosten heeft gedeclareerd die hij niet daadwerkelijk heeft gemaakt.

AI

Maar dat is niet alles. Ook andere onkosten declareerde hij onrechtmatig. Het grootste deel van die facturen heeft hij bewerkt met AI, erkent hij zelf. Met die methode bewerkte hij het totaalbedrag op dinerbonnen en reconstrueerde zo ook kassabonnen omdat hij de originele bonnen was ‘verloren’.

De rechter maakt in deze zaak korte metten met het bewerken of fabriceren van declaraties met AI. Ook wanneer de onderliggende kosten daadwerkelijk zijn gemaakt, kan dat volgens de kantonrechter ernstig verwijtbaar zijn.

Daarvoor had de man een excuus: hij stelt dat deze ‘administratieve onjuistheden’ zijn ontstaan door het ‘structureel disfunctionerend declaratieproces’ bij zijn werkgever. Dan is het disproportioneel om hem als werknemer te ontslaan.

Wat doe je als een medewerker niet goed functioneert en welke vormen van verlof zijn er? Wil je je kennis up-to-date houden? Volg deze training en leer in twee ochtenden alle ins en outs over arbeidsrecht in de dagelijkse HR-praktijk.

Vertrouwensfunctie

Maar zelfs als het declaratiesysteem van de werkgever niet goed functioneerde, zo redeneert de kantonrechter, dan ontslaat dit de man op geen enkele wijze van zijn eigen verantwoordelijkheid als goed werknemer.

Als business analist vervulde hij een vertrouwensfunctie en was hij gedeeltelijk verantwoordelijk voor de beveiliging van systemen en data binnen het bedrijf. Zo iemand behoort samen met zijn werkgever aan de slag te gaan om eventuele gaten in het declaratiesysteem te dichten. Dat hij AI gebruikte om bonnetjes te bewerken of te reconstrueren, is in strijd met de verplichting zich als goed werknemer te gedragen.

Dringende reden

Het structureel onterecht declareren van reiskosten levert naar het oordeel van de kantonrechter een dringende reden op voor het ontslag op staande voet. Van de werkgever kon niet worden gevergd de arbeidsovereenkomst met een onbetrouwbare werknemer te laten voortduren.

Zij hoefde dan ook niet met een minder zware sanctie te volstaan, zeker nu van de man – gelet op zijn functie en verantwoordelijkheden – een verhoogde mate van integriteit mocht worden verwacht.

Zijn verwijtbaar handelen komt niet voort uit zijn eventuele stoornissen, zoals hij aanvoerde. Het opzegverbod bij ziekte geldt dan ook niet.

Geen ontslagvergoedingen

De werkgever heeft het ontslag op staande voet rechtsgeldig gegeven. De man krijgt geen billijke vergoeding en ook geen transitievergoeding. Na doorrekening van enkele posten moet hij nog € 2.163 aan zijn werkgever betalen.

ECLI:NL:RBNHO:2026:10263

LEES OOK:

Leer signalen van fraude herkennen, onderzoeken en vertalen naar een zorgvuldige aanpak: dossieropbouw, gesprekken en eerste stappen bij integriteitsschendingen.