AI verovert het sollicitatieproces. Sollicitanten gebruiken het massaal, het UWV raadt het aan en experts benadrukken de voordelen. Maar voor HR-professionals is oplettendheid geboden: selectieprogramma’s met AI vallen onder de hoogste risicocategorie van de Europese AI-wet.
Shutterstock

AI verandert niet alleen hoe we solliciteren, maar ook hoe onze sollicitatiebrieven worden gelezen, schrijft dagblad Trouw in een artikel waarin het thema AI en solliciteren wordt belicht. 

Ze halen daarbij onderzoek van de Academie voor Arbeidsmarktcommunicatie aan waaruit blijkt dat steeds meer mensen AI gebruiken bij het zoeken naar vacatures. Eind 2024 gebruikte nog 3,5 procent van de werkzoekenden AI bij het zoeken naar vacatures, een jaar later is dat 7,6 procent. Van de werkzoekenden onder de dertig jaar gebruikt inmiddels zo’n 40 procent een AI-chatbot voor het vinden van vacatures. 

UWV: AI als assistent

Ook het UWV adviseert werkzoekenden om AI te gebruiken voor het vinden van vacatures, maar ook als hulp bij het schrijven van cv’s en brieven.  

Zeker voor mensen die veel tijd kwijt zijn aan solliciteren kan AI een goede assistent zijn, is te lezen op de site van de overheidsinstantie. ‘Een AI-model kan in twintig seconden een tekst schrijven, waar een sollicitant een halve dag aan kwijt is.’ Ook staan er tips voor het gebruik van AI bij het zoeken van vacatures en het schrijven van brieven en cv’s. 

Het is bijvoorbeeld belangrijk om de juiste trefwoorden te gebruiken en AI kan daarbij helpen.  

Toezicht en handhaving nog onduidelijk

Voor HR-afdelingen van bedrijven die veelvuldig mensen aannemen, is een geautomatiseerd sollicitatieproces een uitkomst. Maar voor het gebruik van AI bij het werven van personeel gelden strikte regels, zegt Bryan Peereboom, medeoprichter van opleiding- en adviesbureau de Nationale Academie voor AI. Hij helpt bedrijven met het invoeren van AI volgens de regels van de Europese AI-wet en privacywetgeving. 

Hoewel er wel behoefte aan is, zijn bedrijven nog terughoudend om AI te gebruiken bij het selecteren van cv’s, merkt Peereboom. De Europese AI-wet geldt al wel in Nederland, maar het is nog onduidelijk wie toezicht houdt en hoe de handhaving eruitziet.  

Het systeem mag niet bevooroordeeld zijn en er moet ook nog een mens naar kijken

Zolang er geen persoonsgegevens worden gedeeld, mag je best ver gaan, weet Peereboom. Hij haalt daarbij in Trouw het voorval bij de gemeente Eindhoven aan waarbij bestanden met persoonlijke gegevens van inwoners en medewerkers naar AI-platforms waren gestuurd. Vermoedelijk gaat het om duizenden bestanden, waar ook cv’s van sollicitanten tussen zaten. 

Geen cv of document waarin alle persoonsgegevens staan verwerkt in ChatGPT stoppen dus. Wat wel mag, is cv’s screenen in een speciaal daarvoor gemaakte gesloten omgeving, maar ook daar gelden strikte regels, aldus Peereboom. “Het systeem mag niet bevooroordeeld zijn en er moet ook nog een mens naar kijken.” 

LEES OOK: Het gebruik van AI-chatbots op de werkvloer leidt tot een groeiend aantal datalekken. Daarvoor waarschuwt de Autoriteit Persoonsgegevens. 

Objectievere beoordeling met AI

Selectieprogramma’s die gebruikmaken van AI vallen in de hoogste risicocategorie van de Europese AI-wet. Dat betekent wat voor HR. Zo moet je aantonen dat je ‘actief en zorgvuldig maatregelen hebt genomen om vooroordelen uit je model te filteren.’ Je overtreedt de AI-wet als je dat papierwerk en databeheer niet op orde hebt. Met het risico op ‘gigantische’ boetes aldus Peereboom.  

Maar een AI-systeem dat helpt bij de eerste selectie kan ook juist behulpzaam zijn volgens de AI-expert. Want ‘mensen hebben ook last van vooroordelen. De ene recruiter kan bijvoorbeeld afknappen op de schrijfstijl van een sollicitant, maar een andere vindt die stijl juist prettig.’ AI beoordeelt objectiever en kan helpen om deze bias uit het proces te halen.

Andere visie: AI verslechtert de match

Interessant genoeg komt uit onderzoek van Tilburg University een andere conclusie. Hoewel AI de kwaliteit van sollicitatiebrieven sterk verbetert, wijzen de onderzoekers erop dat schrijfstijl een belangrijke factor blijft voor de match tussen kandidaat en functie.

Dit kan inzicht geven in de persoonlijkheid van de sollicitant en zijn of haar communicatieve vaardigheden, wat essentieel is voor het bepalen of de kandidaat goed in de organisatie past. AI maakt brieven dus beter, maar het kan ook persoonlijke nuances en belangrijke verschillen maskeren die voor recruiters van belang kunnen zijn bij het maken van een goede match. Lees hier meer…

LEES OOK:

Tijdens deze 2-daagse masterclass ontwikkel je een AI-roadmap die jouw organisatie vooruit helpt. Leer praktische vaardigheden zoals het ontwikkelen van een eigen GPT-bot en het schrijven van effectieve prompts voor diverse HR-scenario’s.