Werkstress is geen incident meer, maar een structureel vraagstuk op de werkvloer. Het Niped (Nederlands Instituut voor Preventie en E-health Diensten) onderschrijft die ontwikkeling. “Maar hoeveel mensen daadwerkelijk een burn-out hebben of krijgen, hangt sterk af van hoe je meet. De NEA gebruikt een brede definitie van burn-outklachten. Daarmee breng je een grote groep in beeld: van mensen die tijdelijk overbelast zijn tot medewerkers die richting uitval gaan.”
Burnout Assessment Tool
Niped gebruikt de Burnout Assessment Tool (BAT), waarmee ‘scherper wordt onderscheiden wie een burn-out heeft of dreigt te krijgen’. Hiermee ligt het aandeel burn-outs in Nederland in 2025 rond de 8 procent – een procent lager dan in 2024 – in plaats van 21 procent. Niped verklaart het grote verschil met de meetmethode. In het verleden gebruikte het instituut dezelfde methode als in het NEA-onderzoek en zag toen vergelijkbare percentages.
De BAT is ontwikkeld door wetenschappers aan de KU Leuven en is een geavanceerde, gevalideerde zelfrapportagevragenlijst die is ontworpen om burn-outsymptomen te beoordelen. De BAT is vrij beschikbaar en mag gratis worden gebruikt zonder toestemming van de auteurs. Het instrument mag echter niet worden gewijzigd en er moet worden verwezen naar de originele wetenschappelijke publicatie uit 2020.
Risico op burn-out in beeld
De BAT brengt voor medewerkers in kaart hoe zij hun werk beleven en hoe ze zich daarbij voelen. Op basis van de antwoorden geeft de test aan hoe groot het risico is op een burn-out. De tool bestaat doorgaans uit 33 vragen, onderverdeeld in vier hoofdcomponenten: uitputting, mentale distantie, cognitieve ontregeling en emotionele ontregeling.
De test duurt circa 10 minuten om in te vullen. Er bestaan ook verkorte versies van bijvoorbeeld twaalf vragen. Voor een medische diagnose is bijkomend onderzoek van een arts of psycholoog nodig.
Brede vragenlijst versus individuele meting
Het belangrijkste verschil tussen de Nationale Enquête Arbeidsomstandighedenen de Burnout Assessment Tool is het doel en de schaal van het onderzoek: de NEA is een brede vragenlijst over arbeidsomstandigheden voor groepsanalyses, terwijl de BAT een gespecialiseerd instrument is voor het vaststellen van burn-outklachten op individueel niveau.
Preventie én gerichte interventie
Beide perspectieven zijn nodig, vindt het Niped. “Achter de 21 procent zit een grote groep waar nog veel te winnen is met preventie, terwijl de kleinere groep met een hoog risico vraagt om gerichte interventies.”
Werkgevers moeten vooral niet wachten tot iemand in de rode zone zit, en vroeg signaleren en handelen. “Hoe eerder je erbij bent, hoe groter de kans op duurzame inzetbaarheid. De stijgende cijfers zijn dus geen reden voor discussie, maar voor actie — en die begint bij goed inzicht en preventie.”
De Burnout Assessment Tool is te gebruiken via onder meer deze website: https://www.psyned.nl/zelftest/burnout-test/
Een kortere test met direct advies via: https://www.werkbaarwerk.be/werkbaarwerk/burnout-assessment-tool
Bij gebruik door werkgevers moet altijd worden verwezen naar de originele publicatie: Schaufeli, W. B., Desart, S., & De Witte, H. (2020). Burnout Assessment Tool (BAT) – Development, validity and reliability. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17, 9495
LEES OOK:
In deze training ligt de nadruk op de slimme inzet van GenAI als ondersteunende kracht, mét oog voor de menselijke kant van verandering. Na deze dag beschik je over een heldere roadmap waarmee jouw organisatie AI-gedreven innovatie duurzaam kan realiseren en verankeren in de praktijk.
