Het HR-domein wordt overspoeld door AI-tools: van skills-gap-analyses en biasdetectie in vacatures tot chatbots voor de preselectie van kandidaten en gepersonaliseerde leertrajecten. Sascha Becker — strategisch adviseur — is een rasoptimist als het om technologie gaat. Toch waarschuwt hij: “Zonder visie en moreel kompas verandert AI van kans in chaos.”

Zorg dus dat het binnen de employee journey past. Want die employee journey is volgens Becker, managing director van consultancybureau PROOF belangrijker dan ooit. “Omdat er op dit moment allerlei transities gaande zijn, zeker in grote organisaties. In de AI-adoptie willen medewerkers weten wat ze willen en kunnen bijdragen aan de geformuleerde ambities. Daar moet je ze in meenemen.”

AI-adoptie: eerst vertragen, dan versnellen

De employee journey is een gestructureerde manier om daarover na te denken, dat geeft houvast. AI moet bijdragen aan betere besluitvorming, slimmere processen, productiviteitsverhoging en hogere wendbaarheid maar altijd rekening houdend met mensen en hun ontwikkeling.”

Zeven jaar geleden schreef Becker het boek The Employee Journey. Die reis, gebaseerd op de customer journey in het marketingdomein, omvat de drie fases van aantrekken, ontwikkelen en behouden én uitzwaaien van medewerkers.

Becker: “Uit mijn onderzoek bleek dat er zes factoren zijn die op een positieve manier invloed hebben op de reis of de ervaring van de medewerker. Denk aan leiderschap, interne communicatie, duurzame inzetbaarheid en professionele en persoonlijke ontwikkeling.

Maar ook het omgaan met talent dat wellicht niet meer zo goed bij de organisatie past. Hoe je die op een adequate manier kunt laten uitstromen, zodat ze als merkambassadeur vertrekken en positief over jou als organisatie blijven praten.”

Medewerkers moeten voelen: Ik doe ertoe en wat ik doe, doet ertoe

In de beleving van Becker is de primaire opdracht van HR ervoor zorgen dat medewerkers goed in hun vel zitten. “Medewerkers moeten voelen: Ik doe ertoe en wat ik doe, doet ertoe,” zegt Becker. “AI zorgt voor onzekerheid. Veel rollen en functies die we nu kennen, gaan verdwijnen omdat ze door AI-systemen worden overgenomen. HR moet daarom nadenken over het skill-potentieel dat in de organisatie aanwezig is en welke skills ontbreken. En hoe het aanwezige talent straks op een andere manier ingezet kan worden.”

Rol van interne communicatie

Daar moet HR volgens Becker een visie op ontwikkelen en een narratief voor hebben dat past in de overkoepelende strategie van de organisatie. “Maar dat begint bij leiderschap. Leidinggevenden moeten zelf begrijpen wat AI betekent voor hun team, hun rol en de bredere strategie. Alleen dan kunnen zij het gesprek voeren dat ertoe doet. Interne communicatie ondersteunt dat, maar leiderschap geeft het richting en geloofwaardigheid. Ik zie echt een rol voor HR en interne communicatie om de dialoog aan te jagen in de top en de rest van de organisatie over wat willen wij nou eigenlijk met AI en welke impact heeft dat op onze medewerkers.”

De vijf A’s: van intentie naar implementatie

Een succesvolle AI-adoptie vraagt meer dan plannen. Ze vraagt om een gerichte aanpak. De volgende vijf stappen helpen daarbij:

  • Aspire: Formuleer je ambitie: wat wil je bereiken met AI?
  • Assess: Breng de huidige situatie in kaart: cultuur, processen, systemen.
  • Architect: Schets de ‘van-naar’-beweging: rollen, gedrag, vaardigheden.
  • Act: Start kleinschalig. Communiceer, experimenteer, leer.
  • Advance: Meet, reflecteer en optimaliseer op basis van feedback.

Becker waarschuwt voor de valkuil van teveel denken vanuit de tooling en adviseert niet te snel iets te implementeren. “Ik zie veel HR-afdelingen die er een handje van hebben snel tool X aan te schaffen zonder vooraf over de strategische waarde na te denken. Het is verstandiger om nu op het vlak van AI te vertragen en eerst goed na te denken, om pas later te versnellen.”

Minder uitvoerend, meer strategisch

Het formuleren van de visie en het narratief rondom de AI-koers vraagt om strategisch denkwerk, zegt Becker. “HR zal steeds minder een uitvoerende partij worden, omdat steeds meer onderdelen van de employee journey door AI-systemen of door medewerkers zelf worden uitgevoerd. Als de HR-afdeling niet het risico wil lopen geheel door systemen vervangen te worden, moet daar een meer strategische rol voor in de plaats komen.

AI kan ondersteunen, maar geen context aanvoelen of vertrouwen opbouwen

Mijn mantra is ‘digitaliseer wat kan, zodat je je als HR kunt focussen op datgene wat van belang is: samenhang creëren’. Tussen mensen, doelen en de gewenste van-naar bewegingen in de organisatie. Dat is en blijft mensenwerk. AI kan ondersteunen, maar geen context aanvoelen of vertrouwen opbouwen.”

En alignment tussen leidinggevenden en medewerkers is belangrijker dan ooit aldus Becker. Zeker in tijden van transformatie en AI-adoptie. “Die alignment bereik je niet met losse initiatieven, maar door doelgericht te werken aan een sterke employee experience. Het employee journey-model biedt daarvoor een krachtig vertrekpunt. Voor HR betekent dat: minder versnipperde acties, meer samenhang. Minder ad hoc tools inzetten, meer focus op betekenisvolle momenten die belangrijk zijn voor medewerkers.”

Luister ook: De HR Podcast afl. 78 – Met een multidisciplinair team werken aan naadloze medewerkersreizen bij de Rabobank

Met visie vooruit

Vragen daarbij zijn: hoe kan of zal AI de inrichting van de organisatie veranderen, welke rollen gaan verdwijnen, en welke vaardigheden zullen aan belang verliezen, en welke zullen belangrijker worden. Becker: “Op welke vlakken zullen medewerkers getraind moeten worden, en op welke plekken zullen altijd mensen nodig blijven? Dat is de basis waar je moet beginnen. En de rest, het praktische operationele stuk, dat komt dan vanzelf.”

Becker benoemt het nog maar eens: in het licht van AI-adoptie krijgt het employee journey-model nieuwe urgentie. “Technologie beïnvloedt inmiddels alle fasen van de reis: van het werven van kandidaten met AI-gestuurde selectietools tot het aanbieden van gepersonaliseerde leertrajecten en het analyseren van uitstroomdata. Juist in die versnelling is het van belang dat organisaties de menselijke ervaring niet uit het oog verliezen. Het model helpt om die ervaring strategisch en samenhangend vorm te geven. Niet als los proces, maar als leidraad en basis voor alignment, leiderschap en toekomstbestendige inzetbaarheid.”

In deze training leer je hoe je AI inzet om de employee journey in jouw organisatie te versterken én te verduurzamen. Je krijgt handvatten om na de training aan de slag te gaan met de ontwikkeling van een plan waarmee je medewerkers betrekt, ontwikkelt en begeleidt in elke fase van hun loopbaan. Zo bouw je aan een toekomstbestendige organisatie waarin technologie en mens centraal staan.

Juiste vaardigheden

De grote uitdaging nu is volgens Becker: hoe zorg ik ervoor dat medewerkers en leidinggevenden de juiste vaardigheden hebben om straks ook met AI te werken. “Die discussie wordt nu in veel organisaties gevoerd. Het implementeren van de technologie, dat is niet zo moeilijk. Het meenemen van medewerkers en leidinggevenden in wat AI betekent voor de organisatie en voor het individu, daar komt het op aan. Pas als medewerkers echt begrijpen wat AI voor hun werk betekent en hoe het past in de bedrijfsstrategie, ontstaat draagvlak en komt er beweging.”

Tijdens HR Day verzorgt Sascha Becker een sessie die niet alleen aanzet tot denken, maar vooral ook tot dóen. Deelnemers gaan zelf aan de slag met een slimme HR-bot die helpt bij het aanpakken van een actuele uitdaging. Zo ervaar je direct wat AI voor jou kan betekenen en weet je aan het eind hoe je jouw volgende stap zet naar een futureproof Employee Journey.

HR Day is hét kennis- en netwerkevent voor HR leiders en HR-Professionals die zich verder willen ontwikkelen in hun vakgebied. Kom samen met andere HR Professionals en bespreek de meest actuele en relevante thema’s.