De man (1977) werkte sinds 2018 als hoofd van de afdeling kristallografie bij een bedrijf in de geneesmiddelenontwikkeling. Op enig moment verklaart de werkgever de functie hoofd kristallografie boventallig.
Het UWV verleent voor de man (en vijf andere werknemers) een ontslagvergunning, wegens bedrijfseconomische redenen. Zijn functie is structureel komen te vervallen en er is geen mogelijkheid hem binnen een redelijke termijn te herplaatsen in een andere passende functie.
Functie-inhoud
Bij de kantonrechter eist de man een billijke vergoeding van € 160.000 bruto. Als de kantonrechter dit afwijst, gaat de man in hoger beroep. Hij stelt dat de kantonrechter ten onrechte niet heeft onderkend dat de functietitel hoofd kristallografie niets zegt over de functie-inhoud. Inhoudelijk is zijn functie namelijk gelijk aan die van een senior scientist, een uitwisselbare functie. Daarom had niet hij maar een andere (senior) scientist voor ontslag in aanmerking moeten komen.
Ontslagregeling
Het hof stelt allereerst vast dat er gegronde bedrijfseconomische redenen waren voor het aanvragen van een ontslagvergunning. De vraag is vervolgens of de functie van de man is aan te merken als een uitwisselbare functie in de zin van de Ontslagregeling, een ministeriële regeling die gebaseerd is op de Wet werk en zekerheid. Daarin staan regels voor het bepalen van de volgorde van opzegging bij het vervallen van arbeidsplaatsen wegens bedrijfseconomische omstandigheden. Hiervoor geldt het zogenoemde afspiegelingsbeginsel.
Afspiegelingsbeginsel
Het afspiegelingsbeginsel staat de Ontslagregeling (artikel 11). Dit beginsel houdt in dat per leeftijdsgroep binnen een categorie uitwisselbare functies, werknemers met het kortste dienstverband het eerst voor ontslag in aanmerking komen.
De leeftijdsopbouw van het personeelsbestand moet na de reorganisatie procentueel zo veel mogelijk gelijk blijven aan de situatie daarvoor. Dit voorkomt dat oudere of duurdere krachten als eerste worden ontslagen.
Het afspiegelingsbeginsel is niet aan de orde als de functie die komt te vervallen geen uitwisselbare maar een unieke functie is. Wanneer een functie uitwisselbaar is met een andere functie, staat in artikel 13 van de Ontslagregeling.
Uitwisselbare functies
Een functie is uitwisselbaar als de functies vergelijkbaar zijn. Daarbij moet worden gekeken naar de inhoud van de functie, welke kennis, vaardigheden en competenties daarvoor vereist zijn, of een functie tijdelijk of structureel van aard is. Ook moet worden gelet op het niveau van de functie en de beloning. Deze factoren dienen in onderlinge samenhang te worden beoordeeld.
Unieke functie
De vraag is dus: is de functie hoofd kristallografie een unieke functie? Het gaat daarbij om wat die functie daadwerkelijk inhoudt en niet zozeer om de functietitel. Het afspiegelingsbeginsel richt zich niet op de uitwisselbaarheid van een specifieke werknemer (dus de vraag of die een andere functie zou kunnen overnemen) maar om de uitwisselbaarheid van de functie.
Managementtaken
Een medewerker die bij dit bedrijf de functie ‘hoofd’ vervult, behoort management- en leidinggevende taken te vervullen. Het hoofd kristallografie beweert dat hij die taken niet had en dat hij functioneerde als een senior scientist.
Maar de werkgever en het hof zien dit anders. Bij zijn aanstelling als hoofd moest de man een kristallografielaboratorium opzetten en was daarbij verantwoordelijk voor het aannemen en aansturen van personeel. Dat is iets anders dan wat een senior scientist doet.
Ook na de opstartfase bleef de man leidinggevende en managementtaken uitvieren – anders dan wat een senior scientist doet. Daardoor was de functie van hoofd kristallografie een unieke functie, geen uitwisselbare. Dan gaat het afspiegelingsbeginsel niet op en kon de arbeidsovereenkomst met hem worden opgezegd.
Geen billijke vergoeding
De werkgever heeft voldaan aan haar inspanningsverplichting om de man te herplaatsen maar dat is niet gelukt. Omdat de arbeidsovereenkomst met toestemming van het UWV kon worden opgezegd op de a-grond, waarmee de bedrijfseconomische gronden vaststaan, krijgt de man van het hof geen billijke vergoeding.
Praktische e-learning over ontslagrecht voor HR: regels, ontslagprocedures, jurisprudentie en toepasbaarheid in reorganisaties.
Gerelateerd
Per 1 januari 2027 moeten werkgevers aantonen dat ze gelijk werk gelijk belonen. Wat betekent dit concreet voor jouw organisatie? In deze live online training leer je de nieuwe verplichtingen, rapportage-eisen en hoe je een praktisch plan van aanpak opstelt.
