Logo
  • Opinie
  • 17 oktober 2022

Verschil van mening over een bepaling in een arbeidsovereenkomst - De taalkundige uitleg, Haviltex en de contra proferentem regel

Vorige week kwam het in mijn praktijk weer eens voorbij. Verschil van mening tussen werkgever en werknemer over een bepaling in een arbeidsovereenkomst. In dit geval over een ontslagvergoeding, maar het kan ook gaan over een bonusregeling, bepalingen of begrippen in een studiekostenbeding, concurrentiebeding, relatiebeding etc. Hoe ga je dan te werk?

Als eerste hanteer je de taalkundige uitleg oftewel: wat staat er precies.

Is de tekst of bepaling niet duidelijk en biedt de Dikke van Dale geen uitkomst dan kan worden gekeken naar wat partijen over en weer hebben verklaard of hoe zij zich ten opzichte van elkaar hebben gedragen. De partijbedoeling dus, ook wel Haviltexmaatstaf genoemd. De bedoeling van een bepaling en de verwachting die de werknemer eraan mocht ontlenen gaat dan boven de letterlijk tekst.

Omdat het arbeidsrecht de bescherming van de werknemer voorop stelt om zo meer evenwicht te creëren tussen werkgever en werknemer kan een werknemer zich in geval van een onduidelijke bepaling soms ook beroepen op de contra proferentem regel. Dit houdt in dat onduidelijkheden in een bepaling voor rekening komen van de contractopstellende partij, de werkgever dus.

In dit arrest van het Bossche Hof wordt zowel ingegaan op de taalkundige uitleg, Haviltex als de contra proferentem regel: ECLI:NL:GHSHE:2019:4342

Deze (of vergelijkbare) formulering zien we in uitspraken ook regelmatig voorbij komen:

“(…) dat de uitleg van de bepaling, waarin de verhouding van partijen ligt besloten, niet kan worden gegeven op grond van alleen een zuiver taalkundige uitleg van de bewoordingen daarvan, maar daarbij komt het aan op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan elkaars verklaringen en gedragingen en aan de context van de bepaling mochten toekennen en op wat zij in dat kader redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten. Daarbij kunnen de bewoordingen van de bepaling, gelezen in de context van de arbeidsovereenkomst als geheel, wel van groot belang zijn. Bij de uitleg dienen bovendien alle relevante omstandigheden van het concrete geval te worden meegewogen (de Haviltex maatstaf)”. Zie: ECLI:NL:RBROT:2020:6280

En de Advocaat-Generaal bij de Hoge Raad zette vorig jaar in deze conclusie -over uitleg van bepalingen uit een Personeelshandboek dat in een individuele arbeidsovereenkomst was geïncorporeerd- dit onderwerp ook nog eens mooi uiteen: ECLI:NL:PHR:2021:51

Tip

Wil je als werkgever geen discussie over (de uitleg van) een bepaling, formuleer deze dan helder en op een manier die niet voor meerdere uitleg vatbaar is. Gebruik daarbij eventueel voorbeelden en leg goed uit wat met de bepaling precies wordt bedoeld als deze zelf mogelijk wel voor meerderlei uitleg vatbaar zou kunnen zijn.

Producttips

Volg HR Praktijk

Word gratis lid en ontvang op dinsdag en donderdag het laatste HR-nieuws in uw mailbox! Én als lid krijgt u ook toegang tot exclusieve online artikelen.