Hoge werkbelasting, langdurig verzuim en een hardnekkig tekort aan personeel maken het vak van vrachtwagenchauffeur steeds uitdagender.
Door leidinggevenden de juiste handvatten te geven, kunnen die problemen in de toekomst mogelijk beter aangepakt worden, ontdekte onderzoeker Wouter van Zwol, die op 6 juli op dit onderwerp promoveerde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.
“Er is heel veel onderzoek naar leidinggevenden binnen traditionele kantoorbanen, maar we weten relatief weinig over praktijkopgeleide leidinggevenden en zogenaamde blue collar-werknemers”, zegt Van Zwol. “Die groepen zijn in de wetenschappelijke literatuur ondervertegenwoordigd, terwijl de praktijkgerichte sector echt een eigen dynamiek heeft. Daardoor zijn bestaande programma’s voor leiderschapsontwikkeling mogelijk onvoldoende geschikt voor wat er in deze sector speelt.”
Ontwikkelwensen en -capaciteiten onderschat
Hij nam een duidelijke kloof waar tussen de chauffeurs en hun leidinggevenden. “Nederlandse vrachtwagenchauffeurs hebben concrete wensen over hun loopbaan, maar deze worden zelden besproken met hun leidinggevende. Dit heeft er ook mee te maken dat het onduidelijk is bij wie de taak van leidinggeven ligt, veel chauffeurs weten dit zelf ook niet.”
Omdat vaak niet duidelijk is wie de leidinggevende is, ontbreekt het bij veel transportorganisaties helemaal aan loopbaan- en functioneringsgesprekken, stelde hij vast tijdens zijn onderzoek.
Door veel mensen wordt het werk van vrachtwagenchauffeurs gezien als routinematig en simpel, soms ook als een tussenbaan. “Dat beeld sijpelt ook door in organisaties”, zegt Van Zwol.
“Er zit een duidelijke mismatch tussen het perspectief van de leidinggevenden op de loopbaan van chauffeurs, en hoe chauffeurs naar de loopbaan in hun eigen beroep kijken. Daardoor onderschatten leidinggevenden vaak de ontwikkelwensen en capaciteiten van chauffeurs, terwijl die chauffeurs ervaren dat er weinig van hen wordt verwacht. Dat mechanisme houdt zichzelf in stand en beperkt de ruimte voor ontwikkeling.”
Learning Community
Om daar verandering in te brengen, ontwikkelde Van Zwol in samenwerking met het Sectorinstituut Transport en Logistiek een Learning Community voor leidinggevenden binnen de transportsector.
Veertien leidinggevenden namen zes maanden deel aan maandelijkse sessies, begeleid door een facilitator die affiniteit had met de sector. “Het doel was om met deze groep in kaart te brengen: wat hebben wij als leidinggevenden nodig om duurzame inzetbaarheid van onze chauffeurs te verbeteren?”
Volgens Van Zwol ontstond er interesse bij leidinggevenden zodra het gedeelde probleem van inzetbaarheid expliciet werd benoemd. “Je moet bij de leidinggevenden wel met een goed verhaal komen. Dat er een link is tussen betere ondersteuning van werknemers en het terugdringen van verzuim en personeelstekort. En dat bedrijven profiteren als chauffeurs beter en langer op hun plek zitten.”
Hij wijst ook op ‘duidelijke bewijzen in andere sectoren’ dat werkplezier direct gerelateerd staat aan retentie en productiviteit.
In deze training krijg je actuele inzichten over L&D, leer je ontwikkelbehoeften scherp in kaart te brengen en ontdek je hoe je leren stimuleert op de werkvloer. Je positioneert jezelf sterker in je rol en leert talentmanagement inzetten als strategisch instrument binnen jouw organisatie.
Klein groepje transformeerde radicaal
Binnen zijn onderzoeksgroep zag hij diverse uitkomsten van de leergemeenschap. “Een kleine groep transformeerde radicaal en ging aan de slag met duurzame inzetbaarheid en ontwikkeling van de chauffeurs. En de chauffeurs merkten dat, ze kregen cursussen en andere opties aangeboden. Een ander groepje leidinggevenden paste zich een beetje aan en de helft van de groep bevestigde het huidige beeld en veranderde niet.”
Van Zwol werkt inmiddels als HR-innovatieadviseur bij de Koninklijke Luchtmacht. Hij denkt dat zijn conclusies en aanbevelingen ook van toepassing zijn op andere praktische beroepen met leidinggevenden op afstand, zoals pakketbezorgers en loodgieters.
Voor HR ziet Wouter van Zwol ook een rol weggelegd om het stigma van vrachtwagenchauffeurs te doorbreken. “Borg in ieder geval het loopbaangesprek en vraag door bij korte antwoorden. Chauffeurs hebben vaak een eigen taal, probeer ze uit hun veilige hokje te loodsen en kom erachter wat ze willen. Waar word je blij van in je werk? Die vraag schiet er vaak bij in, en kan ook op informele momenten worden gesteld.”
LEES OOK:
Gerelateerd
Per 1 januari 2027 moeten werkgevers aantonen dat ze gelijk werk gelijk belonen. Wat betekent dit concreet voor jouw organisatie? In deze live online training leer je de nieuwe verplichtingen, rapportage-eisen en hoe je een praktisch plan van aanpak opstelt.
