Loontransparantie is geen nieuw thema, maar het wetsvoorstel roept bij veel werkgevers nog altijd vragen op. In de kennisbank van Brightmine, waar je antwoord kunt vinden op al je HR-vragen, zien we dezelfde vragen over loontransparantie regelmatig terugkomen. In dit artikel geven we antwoord op de 5 meest gestelde vragen over loontransparantie. Inclusief checklist ‘Klaar voor de Wet Loontransparantie?’
1. Kun je straks nog uitzonderingen maken voor schaars talent?
Dat is mogelijk, als je kunt uitleggen op basis van objectieve en genderneutrale criteria dat een verschil gerechtvaardigd is ten opzichte van collega’s in dezelfde functie. Criteria zoals aantoonbaar meer relevante werkervaring, beschikken over aanvullende opleidingseisen, aantoonbaar sterke vaardigheden of het dragen van direct zwaardere verantwoordelijkheden. Sterke onderhandelingsvaardigheden of schaarse expertise zijn op zichzelf staand geen criteria voor een hoger salaris.
2. Wat is het verschil in verplichtingen tussen kleine en grote werkgevers?
Een belangrijk onderscheid is dat de algemene transparantieverplichtingen in principe voor alle werkgevers gelden. Zo komen er onder meer regels over transparantie vóór indiensttreding en krijgen werknemers meer mogelijkheden om informatie over beloning op te vragen.
Voor werkgevers met 50 of meer werknemers geldt daarnaast dat de criteria voor de loonontwikkeling gemakkelijk toegankelijk moeten zijn voor werknemers.
De rapportageplicht geldt vanaf 100 werknemers:
100 t/m 149 werknemers: eens per drie jaar rapporteren. De eerste rapportage moet uiterlijk 7 juni 2031 worden ingediend en gaat over kalenderjaar 2030.
150 t/m 249 werknemers: eens per drie jaar rapporteren. De eerste rapportage is uiterlijk 7 juni 2028 en gaat over kalenderjaar 2027.
250 werknemers of meer: jaarlijks rapporteren. Ook voor deze groep is de eerste rapportage volgens het huidige wetsvoorstel uiterlijk 7 juni 2028 over kalenderjaar 2027.
3. Tellen werknemers die in buitenlandse vestigingen werken mee in de loonvergelijking?
Je vergelijkt lonen alleen binnen dezelfde juridische entiteit: gelijke of gelijkwaardige arbeid beloon je gelijk, voor werknemers van dezelfde werkgever. Collega’s bij een buitenlandse vestiging of een andere groepsmaatschappij vallen buiten deze vergelijking.
Werk je voor een internationale organisatie? Houd dan ook rekening met lokale wetgeving. De Europese Richtlijn loontransparantie geldt voor alle EU-lidstaten. De nationale uitvoeringsregels verschillen wel per land. Bekijk daarom ook de lokale wetgeving van de landen waar je actief bent.
4. Hoe verhoudt de Wet loontransparantie zich tot een cao (zijn lonen dan al voldoende transparant)?
Een cao dekt niet automatisch alle eisen van de Wet loontransparantie. Een cao bevat vaak duidelijke salarisschalen en beloningsstructuren, waardoor een belangrijk deel van de vereiste transparantie al aanwezig is.
Toch kan een cao-bepaling afwijken van de Wet loontransparantie. Denk bijvoorbeeld aan cao-afspraken die het salaris baseren op het laatstverdiende loon van een werknemer. Onder de nieuwe wetgeving kan dat leiden tot ongerechtvaardigde beloningsverschillen.
5. Wat gebeurt er als uit je loonrapportage blijkt dat mannen en vrouwen niet gelijk worden beloond?
Blijkt uit de loonrapportage dat er een verschil in beloning is tussen mannen en vrouwen, dan moet je eerst onderzoeken waardoor dat verschil ontstaat. Kun je het verschil verklaren met objectieve en genderneutrale redenen, zoals ervaring, opleiding of verantwoordelijkheden? Dan hoeft er geen actie te worden ondernomen.
Kun je het verschil niet objectief verklaren, dan moet je maatregelen nemen om het loonverschil binnen een redelijke termijn weg te werken.
Gaat het om een gemiddeld beloningsverschil van meer dan 5% voor werk van gelijke waarde en kun je dat verschil niet objectief rechtvaardigen? Dan moet je het verschil binnen zes maanden na de loonrapportage aanpakken.
Lukt dat niet, dan ben je verplicht samen met de werknemersvertegenwoordiging een loonevaluatie uit te voeren. Daarin onderzoek je de oorzaken van het loonverschil en leg je vast welke maatregelen nodig zijn om het op te lossen.
Gratis checklist loontransparantie
Wil je zeker weten dat je organisatie klaar is voor de Wet Loontransparantie? Loop de volledige checklist na en ontdek precies welke stappen je nog moet zetten vóór 2027.
Over Brightmine HR & Compliance Center
In Brightmine HR & Compliance Center vind je álle HR-kennis en tools op één plek. Van juridische informatie over wetswijzigingen, inclusief de actiepunten voor HR, tot 400+ voorbeelddocumenten en templates. Ook vind je in Brightmine een overzicht van 2000+ cao’s, gebaseerd op de actuele data van het FNV. En met AI Assist, je slimme HR-assistent, krijg je razendsnel antwoord op je vraag. Alle informatie in Brightmine wordt geschreven door de beste arbeidsrechtspecialisten. Zo weet je altijd zeker dat de informatie die je krijgt klopt. Bekijk Brightmine HR & Compliance Center
Per 1 januari 2027 moeten werkgevers aantonen dat ze gelijk werk gelijk belonen. Wat betekent dit concreet voor jouw organisatie? In deze live online training leer je de nieuwe verplichtingen, rapportage-eisen en hoe je een praktisch plan van aanpak opstelt.
