UWV pakt wachttijden aan: dit verandert voor werkgevers bij langdurig verzuim

De wachttijden bij het UWV vormen al jaren een punt van zorg binnen het stelsel van sociale zekerheid. Zowel medewerkers als werkgevers ervaren de gevolgen van vertraagde beoordelingen, met name bij WIA- en Wajong-aanvragen. In december 2025 heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid nieuwe maatregelen aangekondigd om deze wachttijden te beheersen.

Deze maatregelen hebben directe impact op de wijze waarop het UWV zijn dienstverlening inricht en op de positie van werkgevers die te maken krijgen met langdurig verzuim en arbeidsongeschiktheid.

Minder aandacht voor herbeoordelingen en medische beoordelingen in bezwaar- en beroepsprocedures

Vanaf 2026 wordt de inzet van verzekeringsartsen vrijwel volledig gericht op eerste claimbeoordelingen voor de WIA en de Wajong. Dit betekent dat andere vormen van dienstverlening, zoals herbeoordelingen en medische beoordelingen in bezwaar- en beroepsprocedures, structureel minder aandacht krijgen.

Alleen in uitzonderlijke en schrijnende situaties maakt het UWV hier nog actief capaciteit voor vrij. Met deze maatregel wil het UWV bereiken dat eind 2026 niemand langer dan zes maanden hoeft te wachten op een eerste WIA- of Wajong-claimbeoordeling. Daarmee wordt de instroom in het stelsel beter beheersbaar, maar verschuift de druk nadrukkelijk naar andere onderdelen van de uitvoering.

Het toenemende belang van de eerste WIA-claimbeoordeling

Door de verandering in prioritering krijgt de eerste WIA-claimbeoordeling een nog grotere betekenis dan voorheen. De uitkomst van deze beoordeling zal in de praktijk vaak langer staan, juist omdat herbeoordelingen minder snel worden opgepakt.

Voor werkgevers betekent dit dat de financiële consequenties van deze eerste vaststelling langer doorwerken. De mate van arbeidsongeschiktheid die bij de eerste beoordeling wordt vastgesteld, is hierdoor bepalend voor de WGA-instroom en daarmee voor toekomstige lasten. Dit onderstreept het belang van een kritische beoordeling van alle UWV-beschikkingen rondom het verzuimdossier. 

Verlenging van beslistermijnen

Naast de herprioritering van werkzaamheden heeft het UWV aangekondigd dat de beslistermijn voor WIA-beoordelingen en herbeoordelingen tijdelijk wordt verlengd van acht naar zestien weken, ingaande 1 januari 2026. Deze verlenging moet zorgen voor meer realistische termijnen binnen de huidige capaciteit.

Voor medewerkers betekent dit een langere periode van onzekerheid over hun inkomenspositie en toekomstperspectief. Voor werkgevers leidt dit tot langere onduidelijkheid over toekomstige WGA-lasten. Hoewel het UWV aangeeft dat zestien weken een maximumtermijn is en geen nieuwe norm, is de verwachting dat deze langere doorlooptijd in veel gevallen realistisch zal blijken.

Dwangsommen en juridische consequenties

Wanneer het UWV de verlengde beslistermijn overschrijdt, blijft het voor werkgevers mogelijk om het UWV in gebreke te stellen. Dit kan leiden tot een bestuurlijke dwangsom. Tegelijkertijd werkt de minister aan wetgeving om deze bestuurlijke dwangsomregeling tijdelijk buiten werking te stellen. De reden hiervoor is dat de regeling haar oorspronkelijke prikkelende werking verliest wanneer structurele capaciteitstekorten de oorzaak zijn van vertragingen.

Rechterlijke dwangsommen blijven vooralsnog wel van kracht. Dit betekent dat juridische procedures bij aanhoudende vertragingen nog steeds kunnen leiden tot financiële consequenties voor het UWV. 

Ondersteuning bij grip op sociale zekerheid

OAZ volgt de ontwikkelingen binnen sociale zekerheid op de voet en vertaalt wet- en beleidswijzigingen naar praktische inzichten voor werkgevers. Door inzicht te bieden in WIA-instroom, WGA-lasten en UWV-beschikkingen helpen de HR specialisten van OAZ organisaties om grip te houden op hun financiële verplichtingen.

Wil je weten wat deze ontwikkelingen betekenen voor jouw organisatie en welke acties mogelijk zijn? Bekijk dan de dienstverlening van OAZ en neem contact op voor een verkennend gesprek.