Het is weer ruimt tien jaar geleden (7 januari 2016) dat een vlieger [gebruikelijke term in cao en uitspraken, red] een arbeidsovereenkomst sluit met een luchtvaartmaatschappij voor een dienstverband van een half jaar (van 10 januari tot 10 juni 2016).
Daarna volgt een verlenging voor onbepaalde tijd. In de cao staat dat een beginnend First Officer de eerste twee maanden wordt ingeschaald in FO-trede 0 en daar in FO-trede 1. Een vlieger gaat steeds per 1 juli een trede omhoog, mits hij dan minimaal zes maanden in actieve dienst was.
In juli 2016 krijgt de vlieger van de salarisadministratie te horen dat de vlieger per 1 juli 2016 in FO-trede 2 wordt geplaatst, met bijbehorend salaris.
Verkeerde inschaling
In juli 2024 promoveert de vlieger naar de functie van Captain en wordt dan ingedeeld in trede 13, met een (fulltime) salaris van € 11.409 bruto per maand.
Later blijkt dat deze inschaling niet is gegaan conform het protocol: dit had trede 12 moeten zijn, waardoor hij vanaf juli 2024 te veel salaris heeft ontvangen.
Zijn schaal wordt ook daadwerkelijk teruggebracht naar 12, het te veel betaalde salaris wordt verrekend. De vlieger legt dit voor aan de kantonrechter.
Geen vrijblijvende mededeling
De luchtvaartmaatschappij stelt dat de foutieve inschaling het gevolg is van het ‘voortborduren’ op een eerdere fout bij de inschaling van de vlieger per 1 juli 2016. Hij is toen ingeschaald in FO-trede 2, terwijl hij nog niet voldeed aan de cao-voorwaarden: hij was nog net geen half jaar in dienst.
Volgens de vlieger wel: hij was op 1 januari 2016 in dienst getreden en was dus in juli 2016 een half jaar in actieve dienst. Op grond van de cao ging hij toen van trede 1 naar trede 2.
En dat de luchtvaartmaatschappij hem bij de promotie in 2024 schriftelijk liet weten dat hij in juli 2024 zou worden ingeschaald in Captain-trede 13, was geen vrijblijvende mededeling maar een bevestiging van primaire arbeidsvoorwaarden waarop een werknemer gerechtvaardigd moet kunnen vertrouwen – zo vindt de vlieger.
Cao
De cao heeft een standaard karakter, waardoor partijen daarvan niet ten voordele of nadele mogen afwijken. Het salarishuis schrijft de functie-indeling en het salaris van de luchtvaartmaatschappij-vliegers uitputtend voor.
Salarishuis
Voor de kantonrechter is het snel duidelijk dat de vlieger niet vanaf 1 januari 2016 in dienst is, maar vanaf 10 januari: dat staat in de arbeidsovereenkomst en op loonstroken. Op 1 juli 2016 was hij dus nog geen zes maanden in actieve dienst en had op grond van de cao geen recht op een verhoging naar trede 2.
De vlieger stelt dat hij uitgebreid heeft onderhandeld over de arbeidsvoorwaarden (met trede 2 als resultaat) maar dat weet hij niet te onderbouwen.
De luchtvaartmaatschappij stelt dat het salarishuis altijd strikt wordt toegepast en dat met individuele vliegers nooit over arbeidsvoorwaarden wordt onderhandeld.
De te hoge inschaling berust op een fout van de luchtvaartmaatschappij. Van haar kan niet worden verlangd dat zij deze foutieve inschaling (en bijbehorende betaling) blijft toepassen.
Dat vindt de kantonrechter ook: de luchtvaartmaatschappij mocht het salaris per 1 maart 2025 aanpassen aan de cao-conforme functie-indeling.
Redelijkheid en billijkheid
Maar niet eerder – wat de luchtvaartmaatschappij wel al had gedaan. Deze had het salaris dat over januari en februari 2025 te veel was betaald ingehouden op het salaris over maart 2025. Deze verrekening is volgens de kantonrechter in strijd met de redelijkheid en billijkheid.
Van belang daarbij is dat de luchtvaartmaatschappij tot twee keer toe (in 2016 en in 2024) een fout heeft gemaakt. Bovendien heeft het lang geduurd voordat de fout is ontdekt.
Tot slot: die fout was niet zo evident dat de vlieger deze (eerder dan de luchtvaartmaatschappij) had moeten ontdekken. De kantonrechter veroordeelt de luchtvaartmaatschappij om het ingehouden salarisdeel alsnog uit te betalen.
LEES OOK: Verworven rechten: hoe onverplichte extra’s arbeidsvoorwaarden kunnen worden
Wat doe je als een medewerker niet goed functioneert en welke vormen van verlof zijn er? Wil je je kennis up-to-date houden? Volg deze training en leer in twee ochtenden alle ins en outs over arbeidsrecht in de dagelijkse HR-praktijk.
Leer hoe je een actueel functiehuis en functiewaardering ontwikkelt en beheert, zodat inschaling en salarishuis consistent en cao-conform worden toegepast.
Per 1 januari 2027 moeten werkgevers aantonen dat ze gelijk werk gelijk belonen. Wat betekent dit concreet voor jouw organisatie? In deze live online training leer je de nieuwe verplichtingen, rapportage-eisen en hoe je een praktisch plan van aanpak opstelt.
