Framingspecialist Sarah Gagestein ziet dat HR-professionals vaak precies weten wát zij willen overbrengen, maar minder bewust zijn van het frame waarin die boodschap landt. Juist daar zit volgens haar de sleutel: niet harder zenden, maar bewuster kiezen welke woorden, beelden en context je gebruikt.
In gesprek met HR Academy gaat Gagestein in op framing in het publieke debat, de grens tussen beïnvloeden en manipuleren, en hoe HR-professionals taal bewuster kunnen inzetten om weerstand te begrijpen, misverstanden te voorkomen en verandering beter te begeleiden.
We zien dagelijks hoe politici en publieke figuren taal bewust inzetten om gedrag te beïnvloeden. Denk aan het publieke debat, waarin verschillende manieren van kijken vaak scherp tegenover elkaar staan. Voor Gagestein is dat geen uitzondering, maar een uitvergrote versie van wat ook in organisaties gebeurt.
“Framing is onvermijdelijk, dus ook als je niet bedoelt te sturen, ben je via je woorden en verhalen de keuzes aan het sturen. Als je dat dan toch doet, dan het liefst bewust en strategisch, zodat je weet dat je woorden impact hebben.”
Politieke framing is vaak heel zichtbaar omdat je in het politieke debat botsende frames ziet. “Maar als je erop gaat letten, dan zie je het ook in kantoorcontext. Hoe frame je veranderingen en ontwikkelingen? Hoe frame je de samenwerkingsrelatie of een wijziging in hoe je zaken aanpakt?”
Die vragen zijn voor HR-professionals direct relevant. Hun werk draait immers vaak om verandering, communicatie en het meenemen van mensen in een gewenste richting. “Een boodschap komt pas echt binnen bij mensen als je voldoende weet aan te sluiten bij de belevingswereld van de ontvanger. Dus goed kunnen framen is voor HR-professionals heel belangrijk, want de bereidheid van je gesprekspartner om met je mee te gaan in de verandering staat of valt ermee.”
Framing en gedragsbeïnvloeding roepen soms weerstand op. Mensen associëren het al snel met manipulatie of met het slim verpakken van een boodschap die eigenlijk niet klopt. Gagestein maakt daarin een duidelijk onderscheid. “Framing is voor mij dat je je feiten binnen een verhalend kader plaatst. Je bepaalt wat je wel en niet opneemt in de boodschap, hoe je je verhaal opbouwt en welke woorden je daarbij hanteert.”
Je kunt beleid opstellen, gesprekken voeren, regelingen aanscherpen, maar waarom blijft die ene medewerker zich vastbijten in weerstand? En hoe zorg je dat medewerkers niet alleen begrijpen wat je vraagt, maar het ook gaan doen? In deze energieke, praktijkgerichte training ontdek je hoe je met slimme framing en gedragsprincipes jouw boodschappen krachtiger, duidelijker en effectiever maakt.
Framing wordt ook wel gezien als de kunst van strategisch weglaten, maar daarmee doe je het vak volgens haar enorm tekort. Een frame draagt bij aan hoe de feiten gewogen worden: is dit belangrijk? En voor wie? Dat zit soms maar in heel kleine dingen. “Wat je vooral niet wilt, is meegaan in een frame dat juist voor ruis of weerstand zorgt. Want dat is zonde van zowel jouw tijd als de tijd van de ontvangers van jouw boodschap.”
Voor haar ligt de ethische grens bij de feiten. “Zolang jij je feiten op orde hebt, is framing helemaal oké. Ga je feitenvrij communiceren, dan is er geen sprake meer van framing, maar van manipulatie. Framing kun je gelukkig dus heel integer inzetten en juist gebruiken om misverstanden uit de weg te ruimen.”
De grootste valkuil: zeggen wat er níét aan de hand is
Binnen HR wordt vaak veel tijd besteed aan beleid en processen. Maar de manier waarop de boodschap overkomt, krijgt minder aandacht. Daar gaat het in de praktijk vaak mis, ziet Gagestein. “De allergrootste valkuil is dat er vaak wordt gecommuniceerd wat er niét aan de hand is.”
Ze noemt een herkenbaar voorbeeld: een organisatie met groot verloop die een verduidelijkende brief wil schrijven. “Dan lees ik soms dingen als: ‘Er is geen sprake van een leegloop.’ Dit zorgt helaas juist voor activatie van dit beeld. Daarbij heb je ook helemaal geen duiding gegeven op dat moment van hoe mensen de situatie moeten bezien. Dus je hebt daarmee eigenlijk vooral je probleem verergerd.”
HR-professionals spelen een belangrijke rol in het begeleiden van verandering, van grote reorganisaties tot kleine gedragsveranderingen op de werkvloer. Aan het begin van zo’n traject is het verleidelijk om snel te gaan communiceren: uitleggen, informeren, geruststellen.
Gagestein adviseert het omgekeerde. “Haal op wat er leeft qua beeldvorming. Of het nu klopt of niet, eerlijk is of niet: het speelt. Door te weten welke frames rondzingen, kun je daar bewust mee omgaan. Bijvoorbeeld door die frames om te buigen naar een realistisch verhaal. Of door gebruik te maken van het gevoel dat er al is. Het ophalen van frames is helemaal niet zo ingewikkeld, maar wordt wel vaak vergeten. Daardoor begin je met communiceren met een achterstand.”
Eén andere naam, een totaal ander gesprek
Dat kleine taalkeuzes een groot effect kunnen hebben, blijkt uit een praktijkvoorbeeld dat Gagestein is bijgebleven. Een cursist vertelde haar over een speciale ruimte waar op kantoor regelmatig voortgangsgesprekken met leveranciers werden gevoerd en onderhandelingen over het nieuwe jaar plaatsvonden.
Na een verbouwing had die ruimte een nieuwe naam gekregen: ‘the battle room’. “Klonk geweldig, maar ze merkte al gauw dat de relaties met de leveranciers begonnen te verslechteren. Ze leken er steeds harder in te gaan bij onderhandelingen. Gelukkig kwam zij tot het inzicht dat die naam van die ruimte, zeer prominent in beeld, daar niet bij hielp. Ze heeft toen een nieuwe naam bedacht: ‘the control tower’. En ja hoor: de gesprekken kregen een hele andere toon. Bizar, maar waar dit!”
Zelf verantwoordelijkheid nemen in taal
Ook in haar eigen taalgebruik past Gagestein bewust kleine aanpassingen toe om bepaald gedrag te stimuleren. Een voorbeeld daarvan is de vraag die veel mensen bijna automatisch stellen: ‘Snap je wat ik bedoel?’
“Ik heb mezelf ooit aangeleerd om deze vraag om te buigen naar ‘heb ik het goed uitgelegd?’ Want met het eerste leg je bij de ander neer dat hij of zij tekortschiet als het niet goed overgekomen is. Met het tweede pak je zelf de verantwoordelijkheid.”
Ook let ze op met uitspraken waarin stellig wordt gezegd dat iets zo ‘is’. “Je kunt beter zeggen dat je iets op een bepaalde manier ervaart. Dan blijft er nog ruimte voor discussie in plaats van dat iemand zich al ingraaft. En het zorgt er ook nog eens voor dat je zelf meer openstaat voor het perspectief van de ander!”
Framing als professioneel HR-instrument
Voor HR-professionals is framing geen trucje en geen laagje communicatie achteraf. Het is een professioneel intstrument om gedrag en weerstand beter te begrijpen. Zeker wanneer medewerkers blokkeren of boodschappen verkeerd landen, kan bewuste taal het verschil maken.
Niet door de werkelijkheid mooier te maken, maar door feiten in een zorgvuldig gekozen kader te plaatsen. Zo begrijpen mensen beter wat er speelt, waarom het ertoe doet en welke beweging nodig is. Wie framing bewust wil inzetten, moet niet alleen anders leren formuleren, maar ook scherper kijken naar wat medewerkers horen en invullen.
LEES OOK:
- Nudging en framing effectiever om gedrag van medewerkers positief te beinvloeden
- De HR Podcast afl. 74 – Met nudging en framing het gedrag van medewerkers positief beinvloeden
- Framing: ‘Sociaal bewijs is een van de sterkste psychologische effecten’
Je kunt beleid opstellen, gesprekken voeren, regelingen aanscherpen, maar waarom blijft die ene medewerker zich vastbijten in weerstand? En hoe zorg je dat medewerkers niet alleen begrijpen wat je vraagt, maar het ook gaan doen? In deze energieke, praktijkgerichte training ontdek je hoe je met slimme framing en gedragsprincipes jouw boodschappen krachtiger, duidelijker en effectiever maakt.
Gerelateerd
Wat doe je als een medewerker niet goed functioneert en welke vormen van verlof zijn er? Wil je je kennis up-to-date houden? Volg deze training en leer in twee ochtenden alle ins en outs over arbeidsrecht in de dagelijkse HR-praktijk.
