“Gebruik jij wel eens ChatGPT voor je werk?” De kans is groot dat het antwoord ‘ja’ is als je deze aan een medewerker stelt. In veel organisaties is AI weliswaar al onderdeel van het dagelijks werk, maar nog zonder beleid en zonder kaders. En ook zonder opleiding. En dat is precies waar het begint te wringen.

AI zit inmiddels in mails, analyses en besluitvorming en is daarmee een belangrijke factor geworden. Medewerkers werken door het gebruik van AI-tools sneller en produceren meer.

Dat lijkt aantrekkelijk. Zeker als je aanloopt tegen de krapte op de arbeidsmarkt en je productiviteit wilt verhogen.

Productiviteit omhoog: maar wat doet dat met je mensen en de kwaliteit van het werk?

De invloed van het gebruik van AI op medewerkers groot is. Soms maakt dit hun werk veel makkelijker. De output van hun werk kan door onjuist of ondeskundig gebruik van AI echter ook kwalitatief minder goed worden. Mensen kunnen bovendien onzeker worden doordat het systeem snel is. Zij kunnen zich afvragen of ze dit tempo wel kunnen bijhouden en of er straks nog werk is voor hen.

Daarnaast verandert de aard van werk:

  • Van zelf doen → naar controleren
  • Van creëren → naar beoordelen

Dat vraagt om andere vaardigheden. Het is juist de vakinhoudelijke kennis die maakt dat je AI-output op waarde kunt schatten. Is die kennis niet op orde, dan loop je als bedrijf het risico dat je medewerkers fouten maken, met alle mogelijke gevolgen van dien. Het is zelfs verplicht om je medewerkers zodanig te scholen dat ze hun functie kunnen blijven uitoefenen. En daar hoort nu nog iets bij.

AI-geletterdheid: een must en een taak van de werkgever

Op werkgevers rust sinds de komst van de AI-verordening de verplichting om medewerkers kennis moet bijbrengen over:

  • hoe AI tot output komt
  • het herkennen van risico’s (vooroordelen, fouten, privacy)
  • weten wanneer en hoe je AI wél en niet gebruikt en hoe je bijvoorbeeld omgaat met bedrijfsgevoelige of persoonlijke informatie in AI-tools

AI vraagt om nieuwe kennis en vaardigheden

De medewerker van nu moet:

  • betere vragen stellen
  • uitkomsten kunnen beoordelen
  • context toevoegen waar AI tekortschiet

Zonder actieve kennisontwikkeling ontstaat er achteruitgang:

  • minder diepgaande expertise
  • afhankelijkheid van tools
  • schijnzekerheid (‘het ziet er goed uit, dus het zal wel kloppen’)

Daarom is dit hét moment om te investeren in:

  • opleiding en training
  • kennisdeling binnen teams
  • intervisie: hoe gebruik jij AI verantwoord?
  • gezamenlijke normen voor kwaliteit

Medewerkers moeten hun werk doen met AI, maar kunnen en mogen AI niet al het werk laten doen en daar blindelings op vertrouwen. De vraag is dan ook of je dit soort normen expliciet hebt gemaakt binnen jouw organisatie of dat je het over laat aan het individuele gebruik van de medewerkers. Dat laatste is niet verstandig.

Slecht werk met AI? Werkgever en werknemer voor de rechter

In deze zaak leed de werkgever volgens hem schade door de manier waarop de medewerker AI had ingezet voor haar werk en voor social media posts. Klanten waren hierdoor ontevreden en liepen volgens de werkgever zelfs weg.

De rechter vond echter dat de werkgever de schade onvoldoende had aangetoond én hij vond ook dat nergens uit bleek dat de werkgever deze medewerker op haar gedrag heeft aangesproken of dat er bijvoorbeeld instructies of vereisten zijn gedeeld waaraan de social mediaposts moesten voldoen.

Alleen al om die reden kon de werkgever de medewerker niet met succes een verwijt maken. Hieruit blijkt wel dat je er als werkgever goed aan doet om wel beleid op te stellen en instructies te geven.

HR als regisseur van gedrag en grenzen

AI wordt vaak gezien als IT- of juridisch vraagstuk. Dat is ook logisch gelet op IT-veiligheid, maar de echte uitdaging zit in gedrag. Je medewerkers kunnen ondanks hun kennis en expertise de zwakste schakel zijn. Je wilt de kansen van AI benutten en de risico’s beperken. Dat vraagt daarom om een duidelijke aanpak vanuit HR.

Tijdens deze 2-daagse masterclass ontwikkel je een AI-roadmap die jouw organisatie vooruit helpt. Leer praktische vaardigheden zoals het ontwikkelen van een eigen GPT-bot en het schrijven van effectieve prompts voor diverse HR-scenario’s.