Het is een herkenbaar scenario voor veel HR-professionals: de plannen voor een reorganisatie liggen al grotendeels vast bij de directie en HR wordt pas op het laatste moment ingevlogen om de uitvoering te regelen. “Jammer, heel jammer,” stelt Heddema. Volgens hem laat de organisatie hiermee enorme kansen liggen.
HR kan juist in de ‘voor-fase’ het verschil maken door verder te kijken dan alleen ontslag. Zo kan HR alternatieve voorstellen doen voor kostenbesparing of adviseren over de reorganisatievorm die het beste bij de specifieke situatie past. Daarnaast kan HR ervoor zorgen dat mogelijkheden voor personele aanpassing maximaal benut worden voordat de officiële aankondiging wordt gedaan.
De paradox: Strategisch talent behouden tijdens krimp
We bevinden ons in een bijzondere tijd: er is structurele krapte op de arbeidsmarkt, maar tegelijkertijd moeten organisaties herstructureren om efficiënter te worden. Heddema spreekt van een ‘dubbele werkelijkheid’. Er zijn te veel medewerkers, maar tegelijkertijd te weinig mensen met de juiste kwaliteiten voor de toekomst.
Om deze paradox te managen, is een doordachte communicatiestrategie essentieel. Heddema gebruikt hiervoor een krachtige metafoor: ‘Snoeien om te groeien’. De focus moet liggen op een betere toekomst:
- Maak duidelijk dat de ingreep bedoeld is om de organisatie sterker te maken.
- Benadruk dat er weliswaar arbeidsplaatsen verloren gaan, maar dat er juist behoefte is aan nieuwe competenties.
- Laat zien dat de reorganisatie ook kansen biedt aan medewerkers om zich verder te ontwikkelen.
‘Be human, but stay firm’
Het managen van een reorganisatie voelt vaak als koorddansen tussen de harde juridische kaders en menselijk leiderschap. Het geheim volgens Heddema? Integriteit en menselijkheid.
Integriteit betekent hier: play by the rules and follow protocol. “Dat klinkt bureaucratisch en haast onmenselijk, maar juist de regels bieden mensen bescherming tegen bijvoorbeeld willekeur,” legt hij uit. Tegelijkertijd moet de adviseur empathisch zijn en meedenken in mogelijkheden, onderwijl vasthoudend aan de gemaakte afspraken. Zijn devies: “be human, but stay firm”.
Psychologische veiligheid: Wie zorgt voor HR?
Een reorganisatie trekt een enorme wissel op het HR-team. De druk komt van alle kanten: de directie, vakbonden en de emoties van medewerkers. Het leidt vaak tot hoogspanning. Hoe blijf je in dit krachtenveld overeind?
- Hanteer een zakelijke bril: Begrijp dat het een zakelijke beslissing van de leiding is om de continuïteit te borgen; jij voert dit naar eer en geweten uit.
- Bewaar de work/life-balance: Sta niet continu ‘aan’ en zoek bewust afleiding buiten het werk.
- Wees er voor je team: Bespreek niet alleen het proces, maar deel ook wat het met je doet en bespreek lastige casuïstiek met elkaar.
Het belangrijkste instrument: kennis
Na afloop van de training gaan deelnemers naar huis met meer dan alleen een stappenplan. Het belangrijkste instrument dat ze direct kunnen inzetten, is volgens Heddema simpelweg: kennis.
“Kennis van het waarom, het hoe en wat van reorganisaties,” vat hij samen. Met inzicht in waar het meestal misgaat en een helder overzicht van de spelregels, is de HR-professional klaar om een daadwerkelijke strategische bijdrage te leveren aan de toekomst van de organisatie.
Reorganisaties zetten druk op mensen, processen en besluitvorming. Als HR-professional sta je midden in dit krachtenveld en wordt er veel van je verwacht. In deze training leer je effectieve strategieën en praktische stappen om zo succesvol te kunnen reorganiseren. Zo houd je regie en bied je medewerkers houvast in een onzekere periode.
Wil je ook de regie pakken tijdens een reorganisatie? Ontdek het volledige programma van de training ‘De rol van HR bij reorganisaties‘ door Rein Heddema. Als deelnemer krijg je overzicht en inzicht, ontvang je inspiratie via voorbeelden en verhalen uit de praktijk, en krijg je praktische tips en een strategische aanpak aangereikt.
Rein Heddema heeft een leven lang HR bedreven, in allerlei situaties en organisaties (zakelijke dienstverlening, zorg, onderwijs, bouw, handel, industrie en overheid) waarvan het grootste deel als HR directeur. Als toezichthouder, coach en docent laat hij anderen van zijn ervaringen profiteren, o.m. bij Hogeschool Leiden (HSL), Hogeschool van Amsterdam (HvA) en HR Academy.
LEES OOK:
In deze training ligt de nadruk op de slimme inzet van GenAI als ondersteunende kracht, mét oog voor de menselijke kant van verandering. Na deze dag beschik je over een heldere roadmap waarmee jouw organisatie AI-gedreven innovatie duurzaam kan realiseren en verankeren in de praktijk.
