Melissa: “Ik merk in mijn werk als stress- en burn-outcoach dat het begrip neurodiversiteit steeds vaker terugkomt, maar ook heel verschillend wordt ingevuld.
De één bedoelt ADHD of autisme, de ander heeft het over hoogbegaafdheid of introversie. Terwijl er ondertussen gewoon mensen in teams zitten die zich niet herkennen in hoe er gewerkt wordt.”
Karolien: “Neurodivers zijn we eigenlijk allemaal, dat gaat gewoon over het feit dat we allemaal een ander brein hebben. Zelfs als je kijkt naar tweelingen zie je nog verschillen in de hersenen. Dus je kunt eigenlijk niet zeggen dat er twee mensen zijn met exact hetzelfde brein.”
“Wat vaak neurodivergent wordt genoemd, is wat afwijkt van de norm. Maar die norm is eigenlijk vooral een middengroep. Alles wat daarbuiten valt wordt al snel als anders gezien.”
Introversie op de werkvloer
Melissa: “Ik zie in teams vaak dat mensen die stiller zijn of langer nadenken, worden gezien als teruggetrokken of minder aanwezig. Terwijl ik in mijn praktijk juist zie dat daar vaak veel meer onder zit. Hoe kijk jij naar introversie in werkcontext?”
Karolien: “Een introvert is iemand die oplaadt door af en toe alleen te zijn. Dat betekent niet dat je niet met andere mensen wilt zijn, maar je hebt dat alleen zijn wel nodig om weer energie te krijgen.”
“Als een introvert met anderen werkt, is dat vaak liever in kleinere groepen of één op één. En daarnaast hebben introverte mensen vaak wat meer tijd nodig om hun gedachten te formuleren, omdat ze eerst nadenken en dan pas spreken.”
Hoogbegaafdheid
Melissa: “Hoogbegaafdheid wordt in organisaties vaak nog vrij smal gezien, alsof het alleen over IQ gaat. Terwijl ik in coaching iets veel breders terugzie.”
Karolien: “Het wordt vaak heel smal gemaakt, alsof het alleen maar gaat om een IQ boven de 130, maar dat vind ik echt te beperkt. Het gaat juist over intens leven en voelen, plezier hebben in creëren, een groot verantwoordelijkheidsgevoel en veel behoefte aan autonomie. Het is echt een manier van zijn.”
“Er zit vaak ook iets in van: ik wil iets bijdragen, ik wil impact maken. Ik noem ze soms kleine wereldverbeteraars.”
Werkdruk en aanpassen
Melissa: “Wat ik vaak zie in mijn praktijk is dat mensen zich jarenlang aanpassen aan hun werkomgeving, totdat het op een gegeven moment gaat wringen. Zeker als het werk niet past bij hoe iemand in elkaar zit.”
Karolien: “Als mensen zich heel erg moeten aanpassen aan hun omgeving, dan gaat dat op een gegeven moment wringen. Dat zie je niet altijd meteen, maar op termijn gaat dat wel mis.”
“Veel van die verschillen hebben ook een functie gehad, een soort overlevingswaarde. Maar op de werkvloer kan het zijn dat diezelfde eigenschappen botsen met hoe het werk is ingericht.”
Teams en samenwerking
Melissa: “Ik merk dat teams vaak redeneren vanuit hun eigen manier van werken. Terwijl het juist interessant wordt als je gaat kijken: werkt dit eigenlijk voor iedereen zo? Wat zie jij daarin misgaan?”
Karolien: “Wat ik vaak zie is dat mensen vooral kijken vanuit hun eigen referentiekader. Hoe het voor mij werkt, is dan ook hoe het voor een ander zou moeten werken. Maar je kunt je bij alles afvragen: ervaart een ander dit eigenlijk op dezelfde manier als ik?”
“Als je daar nieuwsgierig naar wordt, ga je ook veel minder in dat ‘wie heeft er gelijk’-stuk zitten. Dan ga je echt kijken: wat heeft iemand nodig om goed te kunnen werken?”
Leiderschap
Melissa: “En wat vraagt dit dan van leiders? Want als iedereen anders werkt, kun je niet meer één aanpak hanteren.”
Karolien: “Leiderschap zit voor mij heel erg in het durven loslaten van je eigen kader. Niet denken dat jij weet hoe het moet, maar samen op zoek gaan naar wat werkt. Introverte leiders zijn vaak heel sterk één op één. Ze luisteren goed, hebben veel aandacht voor wat er bij mensen speelt en komen daar ook op terug.”
“Maar ze kunnen ook veel in hun hoofd zitten, waardoor ze gaan piekeren of twijfelen of ze het wel goed doen.”
Wat kunnen HR en leidinggevenden doen?
Melissa: “Als je dit hoort als HR of leidinggevende, waar begin je dan?”
Karolien: “Ga niet meteen op labels zitten. Het gaat er niet om of iemand ADHD heeft of autisme, maar wat iemand nodig heeft om goed te functioneren. Het gaat meer over: ik kan me niet focussen, of ik ben overprikkeld. En wat helpt mij dan om daar beter mee om te gaan?”
“Als je dat gesprek voert, kom je veel sneller bij de kern dan wanneer je het in diagnoses blijft zoeken.”
Slotreflectie
Melissa: “Wat is volgens jou de belangrijkste beweging die organisaties moeten maken?”
Karolien: “Je kunt het niet meer allemaal weten in deze wereld, die steeds sneller verandert. Dus geef ook toe dat je het niet weet en ga samen op zoek naar dat antwoord.”
Dit is een verkorte weergave van de podcast #werkdrukdrukdruk met Karolien Koolhof. Beluister de podcast voor de volledige context, voorbeelden en verdieping.
LEES OOK:
Wat doe je als een medewerker niet goed functioneert en welke vormen van verlof zijn er? Wil je je kennis up-to-date houden? Volg deze training en leer in twee ochtenden alle ins en outs over arbeidsrecht in de dagelijkse HR-praktijk.