Logo
  • Opinie
  • 18 oktober 2012

Fraude raakt ons allemaal

We weten eigenlijk best dat we het risico lopen bestolen te worden en we willen daar ook wel alles tegen doen. Maar ja; de kosten! Om maar met de deur in huis te vallen, het bedrijfsleven raakt in Nederland per jaar ongeveer zeven procent van haar winst kwijt aan fraude (bron ACFE-survey 2008) oftewel 5,7 miljard euro per jaar. En dat is dan ook nog eens door fraude van binnenuit, door je eigen medewerkers. En daar moet je dus wel degelijk mee aan de gang. Is het niet om jezelf te beschermen, dan heb je ook een plicht naar je medewerkers, om ze tegen de verleidingen te beschermen.

Interne diefstal (vaak is de officiële term verduistering in dienstbetrekking) is een veelvoorkomend verschijnsel, terwijl de meeste beveiligingsmaatregelen die we nemen er op zijn gericht om de gevaren van buitenaf tegen te gaan. De artikelen hebben we voorzien van beveiligingslabels en we hebben poortjes bij de uitgang, maar die poortjes staan niet bij de personeelsuitgang (terwijl het personeel die labels makkelijk kan verwijderen). We hebben zichtbare camera’s die de winkel bestrijken, maar we hebben niets geregeld om, als het nodig is, onzichtbare camera’s te gebruiken; want het gebruik van onzichtbare camera’s is sinds 2004 verboden, tenzij …

En waar begint interne diefstal nu eigenlijk? Als je zelf niet duidelijk bent naar je personeel wat wel en wat niet mag, hoe moeten zij het dan weten? Dat betekent dat het al veel kan schelen als je goed vastlegt wat de interne regels zijn, over het gebruik van het kopieerapparaat, e-mail, internet, hoe te handelen bij personeelsaankopen, bij het tijdelijk gebruiken van bedrijfseigendommen (even de bedrijfsbus lenen voor een verhuizinkje) en zo zijn er legio mogelijkheden waar je grenzen aan kunt stellen.

En als het dan toch fout gaat, is het zaak een fraudegeval goed aan te (laten) pakken. Het bij elkaar krijgen van voldoende hard bewijs voor een ontslag op staande voet is namelijk aan allerlei regels gebonden en je wilt natuurlijk niet dat een rechter je bewijs van tafel veegt als onrechtmatig verkregen, of dat de rechter vindt dat het niet voldoende bewijs is. Want dat sta je met lege handen en is er inmiddels wel sprake van een verstoorde arbeidsrelatie en moet je een schadevergoeding betalen. Terwijl je belazert bent. Maar ja; de kosten!

Het is daarom goed om  te weten dat er uitspraken zijn van rechters die hebben bepaald dat de kosten voor het professioneel laten uitvoeren van een fraudeonderzoek op de daders mogen worden verhaald (bron Rechtbank Arnhem, 25 juli 2007, LJN: BB2317). En dat mag ook met de toegebrachte schade door het frauderen. Dus dan zou het met die kosten nog weleens mee kunnen vallen.

Naast het wegnemen van geld of goederen is een al maar groeiende schadepost de zgn. tijdfraude. Daar is sprake van als een medewerker onder werktijd heel andere dingen doet dan waarvoor hij of zij is aangenomen. Denk aan het bezoeken van allerlei sites op internet, die geen zakelijk karakter hebben. Dan kan om porno gaan, maar ook om tijd die besteed wordt aan bijv. Hyves, Facebook, Marktplaats, Funda. En wat doet die buitendienstmedewerker nu eigenlijk werkelijk, en is die ziekgemelde medewerker eigenlijk echt wel zo ziek dat die niet kan werken, ook geen aangepast werk.

Het lijkt of er geen einde aan komt, aan de ellende die je als ondernemer kan overkomen. En dat is toch waar je hart ligt, bij het ondernemen, daar wil je mee bezig zijn. En toch kan je er niet omheen. Fraude raakt ons allemaal. En je kan je kop in het zand steken maar daar gaat het niet door weg. Het grappige is dat het personeel eigenlijk graag wil dat er duidelijkheid is en dat er gecontroleerd wordt. En helemaal willen ze dat er wordt ingegrepen wanneer een collega zich op een oneerlijke manier verrijkt. Want zij hebben het vaak veel eerder in de gaten dan jij. Als je actief aan de gang gaat met fraudebestrijding, en dat zelf bespreekbaar maakt, kan je het personeel mee krijgen en zou je je winst zomaar kunnen zien stijgen. Dan kost het opeens niet, maar levert het op.

Producttips

Volg HR Praktijk

Word gratis lid en ontvang op dinsdag en donderdag het laatste HR-nieuws in uw mailbox! Én als lid krijgt u ook toegang tot exclusieve online artikelen.