Logo
  • Achtergrond
  • 28 september 2017
  • Mariel Hovemann.

Eigen regie werknemers op gezondheid: 3 aanbevelingen

Werknemers gezond krijgen en houden. Wat kun je als werkgever doen om de eigen regie bij medewerkers te stimuleren? Uit onderzoek blijken drie factoren het meest van belang.
Beeld Eigen regie werknemers op gezondheid: 3 aanbevelingen

Wat zijn de individuele en organisatorische factoren die van invloed zijn op de eigen regie van werknemers op hun gezondheid? Uit onderzoek door prof. dr. Tinka van Vuuren, drs. Mathilde Lub en dr. Frans Marcelissen onder ruim 1000 werknemers van vier organisaties in de zakelijke dienstverlening blijken dit 3 factoren te zijn: Bewust zijn, Willen en Mogen.

Factor 1: Bewust zijn

De onderzoekers vinden een positieve correlatie tussen bewust zijn en eigen regie. Daarbij gaat het hier om de mate waarin de medewerkers zich bewust zijn van hun eigen rol voor hun gezondheid. Hoe kan dit bewustzijn vergroot worden? Dit is hier niet direct onderzocht, maar het ligt voor de hand dat dit bewustzijn van de eigen rol bij de eigen gezondheid begint met gezondheidseducatie aldus de onderzoekers. Kennen de werknemers de werking van voeding, weten zij wat het belang is van slaap en kennen zij de basisregels die er zijn over goed slapen? Naast deze feitenkennis, laat het onderzoek zien dat het vervolgens van belang is om die kennis zo goed mogelijk te doen aansluiten bij de eigen beleving, dus om er subjectieve kennis van te maken. Dus geen algemene informatie, maar in gesprek gaan met de individuele werknemer over wat in zijn geval werkt. Wanneer werknemers beter weten dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor hun gezondheid en dat dit voor hen van belang is, dan blijken ze meer eigen regie te nemen.

Aanbeveling: Zet een combinatie van gezondheidseducatie en individuele beleving in om de bewustwording op dit gebied te vergroten. Data uit het onderzoek suggereren dat gezondheidsprogramma’s (workshops, trainingen, vitaliteitscoaching of diëtistenprogramma’s) die niet alleen aandacht schenken aan de feiten maar ook aan de subjectieve beleving, beter bijdragen bij aan het versterken van de eigen regie van werknemers.

Factor 2: Mogen

Medewerkers die het gevoel hebben dat gezond gedrag ‘mag’ – dat het erbij hoort in hun organisatie om met je gezondheid bezig te zijn – scoren beter op de eigen regie dan medewerkers die niet het idee hebben dat gezondheid onderdeel is van de organisatiecultuur zo blijkt uit het onderzoek.

Aanbeveling: Veel (grotere) organisaties hebben een zorgvuldig samengestelde palet aan gezondheidsactiviteiten, alleen valt de deelnamegraad en het effect ervan vaak tegen (Rongen et al., 2014b). Op basis van de bevindingen is het nodig om de faciliteiten die ingezet worden, onderdeel uit te laten maken van de organisatiecultuur. Met andere woorden: Zorg dat je beschikbare middelen zichtbaar, tastbaar en voelbaar aanwezig zijn op de werkvloer. Dan zijn het niet slechts faciliteiten, maar worden ze onderdeel van ‘the way we work’ en het tastbare bewijs van wat we met elkaar belangrijk vinden. Dat heeft een bewezen positieve relatie met de eigen regie.

Er zijn volgens de onderzoekers prachtige voorbeelden van organisaties die vitaliteit op die manier in het hart van hun bedrijf hebben geplaatst. Zo heeft Achmea op al haar locaties hoog-laag tafels met deskbikes op hele zichtbare flexibele werkplekken neergezet. Daar wordt dankbaar gebruik van gemaakt én over gesproken. Ook worden medewerkers steeds verleid om de trap te nemen, waarbij bordjes in het trappenhuis vertellen hoeveel calorieën je al hebt verbrand.
Een andere belangrijke factor in de beleefde organisatiecultuur is de leidinggevende. In dit kader denken de onderzoekers dat het voeren van de dialoog een belangrijke stap is om werknemers te laten ervaren dat de organisatie hun gezondheid serieus neemt, dat de leidinggevenden er oog voor hebben en dat leidinggevenden en HR het initiatief nemen als zij opmerken dat de gezondheid van de werknemer in het geding is.

Factor 3: Willen

De onderzoekers hebben een positief verband gevonden tussen de eigen regie en de intrinsieke motivatie om gezond te bewegen, te eten en te ontspannen. Gezond gedrag lijkt dus vooral ‘leuk’ te moeten zijn. Het onderzoek toont aan dat als gezond gedrag prettiger en gemakkelijker is dan ongezond gedrag, iedereen hier eerder voor kiest.

Aanbeveling: Bijvoorbeeld wat betreft bewegen betekent dit dat het beter is als mensen ervaren dat bewegen leuk is: leuk voor nu èn goed voor later. Dit omdat het nut van bewegen vaak niet direct te behalen is: vandaag gezond bewegen, levert niet morgen een strakker lijf op en moet daarom gezocht worden in het plezier van de activiteit zelf. Het stimuleren van zelfonderzoek om te ontdekken waar werknemers zelf baat zien gezond gedrag kan een manier zijn om de individuele motivatiefactoren te vergroten.

Over de onderzoekers

Prof. dr. Tinka van Vuuren is hoogleraar Vitaliteitsmanagement aan de Open Universiteit en consultant bij Loyalis Kennis & Consult
Drs. Mathilde Lub is consultant bij Leefstijl Training & Coaching. Zij richt zich op zelfsturing in organisaties.
Dr. Frans Marcelisen is adviseur/onderzoeker/opleider bij DigiPsy.

Bron: Artikel Sturen op eigen regie van werknemers op gezondheid: een noodzakelijke paradox, Tijdschrift voor HRM

 

Producttips