Eerste selectiegesprek: informatie en motivatie achterhalen

Het eerste selectiegesprek kent een tamelijk vaste structuur en is globaal in vier fasen in te delen.

Fase 1: Opening en introductie

In de opening en introductie van het gesprek stelt u de kandidaat op zijn gemak. Vergeet niet dat veel mensen tegen een sollicitatiegesprek opzien. Het is de taak van de werkgever die druk weg te nemen. U kunt bijvoorbeeld vragen of hij uw bedrijf gemakkelijk heeft kunnen vinden en u kunt hem laten voelen dat u zijn komst op prijs stelt.

Volg de volgende stappen:

• Verwelkom de sollicitant en stel hem op zijn gemak.
• Introduceer uzelf en de eventuele andere gesprekspartner(s).
• Bied de sollicitant iets te drinken aan.
• Leg het doel van het gesprek uit en geef aan welke onderwerpen er ter sprake zullen komen.
• Benadruk dat als de sollicitant iets niet begrijpt, het hem vrij staat ernaar te vragen.
• Geef een korte schets van de sollicitatieprocedure.
• Geef aan hoeveel tijd er voor het gesprek is gereserveerd.
• Laat de kandidaat weten dat u notities van het gesprek maakt en nodig hem uit hetzelfde te doen.

Fase 2: Selecteur aan het woord

Het is belangrijk dat zowel de werkgever als de werknemer zo veel mogelijk relevante informatie uitwisselt. Het is dus zaak dat er een tweezijdig gesprek wordt gevoerd. Deze fase in het gesprek krijgt vaak te veel aandacht, waardoor er kostbare tijd verloren gaat. Dat komt doordat de selecteur door zijn enthousiasme te lang aan het woord is. Neem als selecteur het eerst het woord en volg de stappen hierna:

• Vertel in het kort iets over de organisatie, als u tenminste bij de uitnodiging voor het gesprek informatie over het bedrijf hebt meegestuurd. Is dit niet het geval, dan zult u de sollicitant uitgebreider over het bedrijf moeten informeren.
• Informeer de sollicitant over de afdeling waar hij mogelijk terechtkomt (aantal collega's, et cetera).
• Schets de werkzaamheden, taken en verantwoordelijkheden in de vacante functie
• Geef aan welke capaciteiten en eventueel welke eigenschappen er van de kandidaat worden verwacht.

Fase 3: Kandidaat aan het woord

Door de juiste vragen te stellen kunt u aan de hand van zijn antwoorden en zijn eventuele tegenvragen beoordelen of u met een geschikte kandidaat te doen hebt. De soort vragen die de sollicitant stelt, geven u een beeld van wat hij belangrijk aan de functie vindt.

Volg de volgende stappen:

• Bereid het selectiegesprek goed voor, zodat u een gestructureerd selectiegesprek kunt voeren.
• Laat de kandidaat iets vertellen over zijn beweegredenen/motivatie om op deze functie c.q. dit bedrijf te solliciteren.
• Let op de wijze van presentatie van de kandidaat in kleding en verzorging. Hierdoor krijgt u ook al een goede indruk. Als de kandidaat onverzorgd is, belooft dat niet veel voor de wijze waarop hij zijn werk doet.
• Ga dieper in op datgene wat u is opgevallen in het curriculum vitae (cv). Stel geen voor de hand liggende vraag aan de kandidaat om te vertellen welke banen hij de afgelopen jaren heeft gehad. U hebt immers zijn cv voor u liggen.
• Stel zo veel mogelijk open vragen aan de kandidaat. Daardoor krijgt u meer informatie.
• Vraag door en laat de kandidaat uitpraten.
• Goed luisteren en het stellen van de juiste vragen is een essentieel onderdeel van het selectiegesprek. Het stelt u namelijk in staat om meer informatie te verzamelen, specifieke vakkennis te toetsen, inzicht te krijgen in denkbeelden en meningen en u kunt het gesprek sturen.
• Let ook op de 'lichaamstaal' (non-verbaal) van de kandidaat.
• Vraag aan het einde van deze fase uitdrukkelijk of de sollicitant zelf nog iets wil toevoegen en ga na of hij nog vragen heeft.

Fase 4: Afronding

Tijdens de afronding van dit eerste sollicitatiegesprek volgt u de volgende stappen:

• Geef een samenvatting van wat besproken is. Check op uw vragenlijst of u niets bent vergeten.
• Geef de sollicitant de gelegenheid nog iets te vragen of te zeggen. Heeft hij bijvoorbeeld alles begrepen?
• Vraag de sollicitant naar zijn eerste indruk van het bedrijf, de afdeling en de functie.
• Informeer of de kandidaat na dit gesprek nog belangstelling voor de functie heeft.
• Informeer naar andere procedures die de kandidaat heeft lopen en in welk stadium deze zich bevinden.
• Informeer naar de termijn waarop de kandidaat eventueel beschikbaar kan zijn.
• Bedank de kandidaat voor het gesprek.
• Informeer naar de gemaakte reiskosten, als u hebt toegezegd deze te vergoeden.
• Leg uit wat de volgende stappen zijn in de procedure en wanneer hij (telefonisch of schriftelijk) een bericht kan verwachten.
• Bedank de sollicitant voor zijn komst.

Motivatie kandidaat

Mensen zijn vaak geschikt voor meerdere banen. Iemand die voor twintig banen gekwalificeerd is, vindt er mogelijk tien interessant. Zes daarvan zijn best leuk en de overige vier zijn hem op het lijf geschreven. De geschiktheid van deze persoon is het hoogst voor die laatste vier functies. Wij spreken dan over de gemotiveerdheid van deze persoon. Die bepaalt mede de balans tussen de verwachtingen van de kandidaat en datgene wat de baan te bieden heeft.

Het is dus belangrijk dat u weet hoe het met de motivatie van de potentiële kandidaat is gesteld. Om daar achter te komen, bespreekt u met de kandidaat de volgende lijst van factoren. Laat de kandidaat elke factor met een rapportcijfer tussen 1 en 10 waarderen. Het cijfer 1 staat voor totaal niet van belang, een 10 is voor ontzettend belangrijk. De kandidaat vult deze lijst zelf in. Aan de hand van zijn antwoorden kunt u gemakkelijk bepalen wat de ander belangrijk vindt in de nieuwe baan die u hem mogelijk te bieden hebt.

04KP=0308