HRpraktijk

Home

GEZONDHEIDSBELEID
 
Home  >  Kennisbank Gezondheidsbeleid  >  Artikelen  >  Toepassing besparingswijzer


Kennisbank Gezondheidsbeleid

kennisbank gezondheidsbeleid

 

Actuele rapporten

ACTUELE RAPPORTEN

Download direct actuele rapporten om uw verzuim terug te dringen. Met handige stappenplannen, tips, praktische modellen en voorbeeldcases.

Naar rapporten-centrum  

 

Inhoudsopgave

Toepassing besparingswijzer

Geschreven door: drs. Emile Voorn* X drs. Emile Voorn
Werkzaam bij het Verbond van Verzekeraars als beleidsadviseur op het terrein van sociale zekerheid.
1

Hoe kunt u kosten besparen nu de loondoorbetaling bij ziekte voor uw rekening komt? Dat kan door systematisch en tijdig besparingsmogelijkheden op te sporen. In dit artikel staat de toepassing van de besparingswijzer centraal.

Om u een indicatie te geven van de omvang van de mogelijke besparingen wordt de besparingswijzer doorgerekend voor het voorbeeldbedrijf Drukwerk BV.

In dit artikel:

Toepassing besparingswijzer

Kengetallen in kaart

Bij het toepassen van de besparingswijzer wordt gewerkt in een aantal stappen. De eerste stap is het in kaart brengen van een aantal belangrijke kerngetallen voor voorbeeldbedrijf Drukwerk BV, een bedrijf met 500 werknemers. Er is gekozen voor een groter bedrijf, omdat de verschillende beïnvloedingsmogelijkheden dan jaarlijks voorkomen. Naast de omvang van het bedrijf is ook de personeelssamenstelling (zoals leeftijdsopbouw en geslacht) van belang voor de mate waarin de verschillende beïnvloedingsmogelijkheden in een bedrijf aan de orde zijn.

  Voorbeeld  

Kengetallen Drukwerk BV

Voorbeeldbedrijf Drukwerk BV
Algemene informatie
Aantal werknemers500personen = fulltime equivalents (fte)
Loonsom13.000.000euro
Gemiddelde loonsom26.000euro per werknemer per jaar
Loondagen (SV-dagen)130.000dagen (260 dagen per fte)
Gemiddeld dagloon100euro (loonsom/loondagen)
Voorbeeldbedrijf Drukwerk BV
Verzuiminformatie
Aantal aanvragen650aanvragen ziekteverlof
Verzuimfrequentie1,30(aantal verzuimgevallen/aantal werknemers)
Verzuimdagen 1e jaar9.100verzuimde werkdagen in het 1e jaar
Gemiddelde verzuimduur 1e jaar14werkdagen per verzuimgeval (hersteld binnen 1 jaar)
Verzuimpercentage 1e jaar7,00%(verzuimdagen/loondagen)
Verzuimkosten 1e jaar910.000euro (verzuimdagen × dagloon ×100% 1e jaar)
Verzuimkostenpercentage 1e jaar7,00%(verzuimkosten 1e jaar/loonsom)
Aantal verzuimgevallen langer dan 52 weken8 
Verzuimdagen 2e jaar1.300verzuimde werkdagen in het 2e jaar
Verzuimpercentage 2e jaar1%(verzuimdagen 2e jaar/loondagen)
Verzuimkosten 2e jaar91.000euro (verzuimdagen × dagloon × 70% 2e jaar)
Verzuimkostenpercentage 2e jaar0,7%verzuimkosten 2e jaar/loonsom
Gemiddelde verzuimduur16werkdagen van alle 650 verzuimgevallen

Overzicht besparingsmogelijkheden

De volgende stap is het systematisch in kaart brengen van alle besparingsmogelijkheden met de 'checklist besparingsmogelijkheden'.

  Checklist besparingsmogelijkheden   

A. Besparingsmogelijkheden van het verzuim, onderverdeeld naar:
A.1Rechtmatigheid van verzuim en loondoorbetaling beoordelen
 1.Afwijzen van onrechtmatige claims op loondoorbetaling
 2.Opschorten of staken loondoorbetaling aan werknemers die zich niet aan het verzuimprotocol van de werkgever houden, niet actief meewerken aan re-integratie of zonder deugdelijke argumenten weigeren passende arbeid te verrichten
A.2Verleggen van verzuimkosten
 3.Het in mindering brengen van de ziektewetuitkering op de loondoorbetaling. Dit is onder meer het geval bij:
  • werkneemsters die arbeidsongeschikt zijn door ziekte als gevolg van zwangerschap of bevalling
  • arbeidsgehandicapten die in de afgelopen vijf jaar in dienst gekomen zijn
  • werknemers die ziek zijn gemeld in verband met een orgaandonatie (alleen in geval van het afstaan van een orgaan)
  • werknemers die in de afgelopen vijf jaar ook een WGA- of Wajong-uitkering hebben ontvangen
 4.Het in mindering brengen van de IVA-uitkering op de loondoorbetaling. Een IVA-uitkering kan al na dertien weken ingaan.
 5.Verhalen van kosten loondoorbetaling op aansprakelijke derde.
 6.Het in mindering brengen van de WAZO-uitkering op de loondoorbetaling. Dit is aan de orde voor werkneemsters met zwangerschaps- en bevallingsverlof.
A.3Belastbaarheid vaststellen en optimaal benutten
 7.Werknemers die in staat zijn passende arbeid te verrichten, leveren productie op. Bovendien blijft de betrokkenheid bij uw organisatie intact
A.4Interventies om verzuimduur te beperken en de belastbaarheid te verhogen
 8.Wachtlijstbemiddeling voor werknemers die langdurig moeten wachten op een behandeling
 9.Interventies om herstel en re-integratie te versnellen
 10.Bijdragen interventiekosten door UWV of particuliere verzekeraar
 11.Conflictbemiddeling voor werknemers die verzuimen wegens een arbeidsconflict

  Tip  

Beoordeel als een verzekeraar

Iedere werkgever draagt in Nederland het risico van loondoorbetaling bij ziekte van zijn werknemer (zie voor meer informatie hierover het artikel Loondoorbetalingsverplichting). De werknemer is dus als het ware bij u verzekerd. Net als een verzekeraar kunt u beoordelen of iemand verzekerd is en recht heeft op loondoorbetaling. Ook kunt u zelf vaststellen wat de omvang van de schade is en kunt u maatregelen nemen om deze schade te beperken.

De leidinggevende vervult hierbij een zeer belangrijke rol, hij is de claimbeoordelaar. (In het stappenplan ziet u wat de activiteiten van een claimbeoordelaar zijn.) De leidinggevende kan zich daarbij laten ondersteunen en adviseren door een bedrijfsarts, een personeelsadviseur, een casemanager of een arbeidsdeskundige.

  Stappenplan voor de claimbeoordelaar   

Een claimbeoordelaar werkt systematisch en in de juiste volgorde. Er zijn vier hoofdstappen:

  • Stap 1: De claimbeoordelaar beoordeelt eerst of iemand recht heeft op loondoorbetaling: de rechtmatigheidstoets. Is er sprake van arbeidsongeschiktheid voor de eigen arbeid door ziekte? Of is iemands kind ziek en zou de persoon moeten vragen om zorgverlof? De leidinggevende als claimbeoordelaar beoordeelt ook of er een mogelijkheid is sancties op te leggen aan medewerkers die zich onvoldoende inzetten voor herstel en werkhervatting (zie A.1.1 en A.1.2 onder 'Rechtmatigheid van verzuim en loondoorbetaling beoordelen').
  • Stap 2: Hierna onderzoekt de claimbeoordelaar of er recht bestaat op een uitkering of een vergoeding door een andere instantie, zoals UWV of een particuliere verzuimverzekeraar. Als het ziekteverzuim veroorzaakt is door een aansprakelijke derde, kunnen de kosten op de dader of zijn aansprakelijkheidsverzekeraar worden verhaald. Hiermee verlaagt u niet het aantal verzuimde dagen, maar de kosten ervan komen niet meer voor uw rekening (zie A.2 'Verleggen van verzuimkosten').
  • Stap 3: Vervolgens stelt de claimbeoordelaar de belastbaarheid van de zieke medewerker vast. Voor het gedeelte dat de zieke werknemer belastbaar is, organiseert hij passende arbeid. Dit zorgt voor (enige) arbeidsproductiviteit in ruil voor loondoorbetaling (zie A3).
  • Stap 4: Tot slot kan de claimbeoordelaar onderzoeken of verdere beïnvloeding van de schade mogelijk is. Via gerichte interventies kunt u vaak de verzuimduur beperken en/of de belastbaarheid van de werknemer versneld verhogen (zie A.4).

Rechtmatigheid van beoordelen

Welke besparingsmogelijkheden hebt u bij het beoordelen van verzuim en loondoorbetaling op basis van het Burgerlijk Wetboek? Bij het bedrijf Drukwerk BV geeft de leidinggevende opdracht aan de bedrijfsarts om de medewerker te onderzoeken. Als de medewerker niet kan verschijnen, moet hij dat melden bij zijn leidinggevende, die kan beslissen of er een goede reden voor is. Soms krijgt de werkgever bericht van de bedrijfsarts/arbodienst dat de medewerker niet is verschenen op een spreekuur van de bedrijfsarts. Dit noemen arbodiensten een 'no-showmelding'. De leidinggevende heeft nu door toedoen van de medewerker niet kunnen vaststellen/laten vaststellen of de medewerker recht heeft op loondoorbetaling. Als een beroep op de medewerking van de werknemer tevergeefs is, kan de werkgever een waarschuwing geven dat de loondoorbetaling kan worden opgeschort tot de werknemer alsnog meewerkt.

Als een waarschuwing niet het gewenste effect oplevert, kan de werkgever de loondoorbetaling daadwerkelijk staken of opschorten.

Het is vervolgens aan de werknemer om loon te vorderen op grond van de loondoorbetalingsplicht bij ziekte en aan te tonen dat de sanctie niet (meer) terecht is. In sommige gevallen, bijvoorbeeld bij een meningsverschil over de vraag of de werknemer in staat is om passende arbeid te verrichten, kan een second opinion bij UWV worden aangevraagd.

Als de werknemer duidelijk niet wil meewerken aan zijn re-integratie en stelselmatig obstructie pleegt, kan de werkgever uiteindelijk zelfs een ontslagaanvraag indienen bij UWV WERKbedrijf of de kantonrechter. Wel moeten alle andere mogelijkheden zijn geprobeerd om de werknemer tot medewerking te bewegen, zoals het opleggen van sancties. De kantonrechter of UWV WERKbedrijf kan besluiten om het dienstverband van de zieke werknemer te beëindigen, ondanks het ontslagverbod bij ziekte.

  Voorbeeld  

Besparingsmogelijkheden Drukwerk BV

A1: Afwijzen ziekteverlofaanvraag i.v.m. onrechtmatigheid

Aantal: 2,5% van de aanvragen ziekteverlof wordt door de leidinggevende afgewezen, dat zijn zestien gevallen.

Besparing: gemiddelde besparing is de gemiddelde verzuimduur van veertien werkdagen. De totale besparing komt daarmee op 16 × 14 dagen = 224 dagen.

Toelichting: Drukwerk gaat ervan uit dat er bij 10% van alle aanvragen voor ziekteverlof iets aan de hand is en dat een kwart van deze gevallen wordt opgespoord.

A2: Opschorten of stopzetten loondoorbetaling

Aantal: 2,5% van de verzuimgevallen die langer duren dan vier weken. Dat zijn twee gevallen.

Besparing: de gemiddelde verzuimduur van alle verzuimgevallen die langer dan vier weken verzuimen, is 50 tot 70 werkdagen. Drukwerk BV verwacht een besparing van 2 × 60 dagen = 120 dagen.

Toelichting: Drukwerk hanteert voor het opschorten of stopzetten van de loondoorbetaling bij ziekte dezelfde norm als bij het afwijzen van onterechte claims op loondoorbetaling, namelijk 2,5%. Het gaat hier om verzuimgevallen die langer duren dan vier weken. Dit komt doordat Drukwerk eerst alle mogelijkheden wil benutten om de werknemer over te halen aan zijn verplichtingen te voldoen.

Specificatie Drukwerk
A.1 Besparingsmogelijkheden vaststellen rechtmatigheid ziekteverlof met loondoorbetaling(specificatie)
Categorie besparing Aantal Bespaarde dagen Financiële besparing
1.Afwijzen ziekteverlofaanvraag i.v.m. onrechtmatigheid1622422.400
2.Opschorten of stopzetten loondoorbetaling212012.000
Subtotaal categorie A.11834434.400

Verleggen verzuimkosten

Niet alle kosten van verzuim komen voor uw rekening. Uw bedrijf kan besparen door optimaal gebruik te maken van de bepalingen in de Wet arbeid en zorg, de Ziektewet, de WAO, de WIA en het Burgerlijk Wetboek. U moet zelf de gevallen opsporen die onder de dekking van deze wettelijke verzekeringen vallen. Deze uitkeringen mag u in mindering brengen op uw loondoorbetalingskosten bij ziekte.

  Voorbeeld  

Overzicht besparingsmogelijkheden Drukwerk BV

Vangnetgevallen Ziektewet of de no-riskpolis

  • Aantal: gemiddeld 0,3% van alle verzuimmeldingen.
  • Besparing: de geschatte verzuimduur bedraagt gemiddeld twee maal de normale gemiddelde verzuimduur, afgerond 30 verzuimde werkdagen. De ziektewetuitkering bedraagt 70% van het salaris, gemaximeerd op het maximum verzekerde salaris. De besparing bedraagt dan 2 × 30 dagen × 70% × € 100,– = € 4.200,–.

Drukwerk BV schat dat er tussen één en drie gevallen per jaar zullen optreden.

  • Toelichting: het betreft hier de volgende soorten verzuimgevallen:
    • De eerste soort betreft de verzuimdagen die ontstaan door arbeidsongeschiktheid als gevolg van ziekte door zwangerschap (hoge bloeddruk, vochtophoping) of als gevolg van een bevalling (zoals bekkeninstabiliteit of postnatale depressie). De arbeidsongeschiktheid als gevolg van de bevalling moet wel direct aansluitend aan het bevallingsverlof gemeld zijn bij UWV. Deze verzuimdagen worden gecompenseerd door de ziektewetuitkering, waardoor de loondoorbetaling (deels) niet voor rekening van de werkgever komt.
    • De tweede soort betreft de werknemers met een tijdelijk dienstverband die (nog) ziek zijn op de datum waarop het tijdelijke dienstverband eindigt. Vanwege de bijzondere situatie kan het voorkomen dat wordt vergeten om tijdig een uitkering bij UWV aan te vragen.
    • De derde groep betreft de verzuimgevallen waarbij sprake is van een orgaandonatie. Als een werknemer arbeidsongeschikt is vanwege het afstaan van een orgaan, bestaat er recht op een ziektewetuitkering. Dit komt incidenteel voor.
    • De volgende groep 'vangnetters' betreft de zogenoemde arbeidsgehandicapten, zoals (ex-)WAO'ers en (ex-)WGA'ers, die de laatste vijf jaar in dienst zijn getreden. Vanaf 1 januari 2006 hebben ook medewerkers die in de afgelopen vijf jaar recht hebben gehad op een WGA-uitkering en in dienst zijn gebleven, recht op een ziektewetuitkering. Meer over deze zogenoemde no-riskpolis leest u in het artikel Ziektewet: no-riskpolis.

Voor de laatste twee groepen kan de ziektewetuitkering op verzoek van de werkgever worden vastgesteld op 100% van het dagloon.

Versnelde IVA-uitkering (flexibele keuring)

  • Aantal: gemiddeld 0,08% van alle verzuimmeldingen.
  • Besparing: een belangrijk deel van de loondoorbetalingkosten. Als deze werknemers tijdig worden opgespoord, wordt de IVA-uitkering (75% van het salaris) gedurende 78 weken bespaard. Dat is een besparing van ruim € 27.300,– per geval.
  • Drukwerk BV verwacht dat er gemiddeld één geval per twee jaar zal optreden.
  • Toelichting: voor werknemers, waarvan al snel duidelijk wordt dat zij volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn, kan de IVA-uitkering versneld vanaf de dertiende week ingaan, zie ook het artikel IVA. De kosten van loondoorbetaling worden dan verlaagd met het bedrag van de IVA-uitkering.

Regresgevallen

Als de arbeidsongeschiktheid van de werknemer is veroorzaakt door een gebeurtenis, waarvoor een derde partij aansprakelijk is, dan kan de werkgever de kosten van loondoorbetaling verhalen op deze partij. In het artikel Verhaalrecht staat alle relevante informatie.

  • Aantal: gemiddeld ongeveer 0,5% van alle verzuimgevallen, dus 5% van de verzuimgevallen die na drie weken nog niet zijn hersteld. Dit betreft werknemers die door schuld van een aansprakelijke derde (tijdelijk) arbeidsongeschikt worden en als gevolg daarvan arbeid moeten verzuimen. Het gaat hier hoofdzakelijk om verkeersongevallen.
  • Besparing: de meeste verkeersongevallen hebben een langere verzuimduur dan gemiddeld. Drukwerk BV gaat uit van dertien weken, zo'n 60 werkdagen. Omdat de werknemers van Drukwerk zich niet méér dan bij andere bedrijven in het verkeer begeven, wordt rekening gehouden met de gemiddelde kans van zo'n drie à vier gevallen per jaar (bij een koeriersbedrijf is de kans bijvoorbeeld hoger). Dat betekent een potentiële besparing van drie gevallen × dertien weken × vijf dagen × het gemiddeld dagloon. Dat is € 19.500,–.
  • Extra voordeel: als het verhalen van de kosten van loondoorbetaling succesvol is, wordt er door UWV geen hogere gedifferentieerde WGA-premie in rekening gebracht als de werknemer in de WIA komt. Bovendien kunt u de kosten die u maakt om zieke werknemers weer aan de slag te helpen, verhalen op de veroorzaker van de ziekte of handicap. De kosten van de re-integratiemaatregelen moeten wel redelijk zijn.

Wet arbeid en zorg: zwangerschaps- en bevallingsverlof

  • Aantal: van de werkende vrouwen in de leeftijdscategorie 20-45 jaar heeft landelijk zo'n 7% per jaar kans om zwanger te worden. Zij hebben recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof van minimaal zestien weken.
  • Besparing: er worden jaarlijks acht gevallen van zwangerschaps- en bevallingsverlof verwacht bij Drukwerk BV, waarmee 640 loondagen à € 100,– zijn gemoeid. Tijdig aanvragen van de wettelijke uitkering levert Drukwerk naar verwachting € 64.000,– op.
  • Toelichting: wettelijk heeft de vrouw recht op minimaal zestien weken onbetaald verlof. Dit is meestal zes weken voor de vermoedelijke bevallingsdatum en tien weken erna. U moet erop letten dat u de wettelijke uitkering op grond van de Wet arbeid en zorg tijdig bij UWV aanvraagt en bewaken dat u het geld op tijd en volledig van UWV ontvangt.
Specificatie Drukwerk
A.2 Besparingsmogelijkheden door verleggen van de verzuimkosten (specificatie)
Categorie besparing Aantal Bespaarde dagen Financiële besparing
3.Vangnetgevallen recht op ziektewetuitkering2604.200
4.IVA versnelde keuring0,539013.650
5.Verhaalbaar i.v.m. aansprakelijke derde (regres)319519.500
6.Wet arbeid en zorg864064.000
Subtotaal categorie A.213,51.285101.350

  Tip

Vangnetgeval

Het is praktisch om nieuwe werknemers te vragen of de status van 'vangnetter' op hem of haar van toepassing is en dit vervolgens te registreren in de personeelsadministratie. De werknemer is verplicht om desgevraagd na de proeftijd te vertellen of hij tot deze categorie behoort.

Belastbaarheid vaststellen en optimaal benutten

Het is in uw belang om de belastbaarheid van zieke werknemers vast te stellen en te registreren en deze vervolgens zo goed mogelijk te benutten. Meer informatie vindt u in het artikel Belastbaarheid medewerker vaststellen.

  Let op  

Ziek of iets anders

Mensen worden vaak als 'ziek' geregistreerd terwijl er wat anders aan de hand is. Dat vervuilt de administratie en daarmee het verzuimpercentage. Let bijvoorbeeld op de volgende situaties:

  • Sommige werknemers worden vaak te lang (administratief) arbeidsongeschikt gehouden, terwijl ze alweer werken met loonwaarde.
  • Andere werknemers hebben mogelijkheden om (gedeeltelijk) te werken, maar omdat er geen passend werk voorhanden is, blijven ze nog even arbeidsongeschikt gemeld.
  • Soms is er geen sprake van ziekte, maar bijvoorbeeld van een conflictsituatie tussen de werknemer en een collega of zijn leidinggevende.

Spreek af hoe hier administratief mee wordt omgegaan in uw bedrijf. Geef duidelijke instructies aan werknemers, leidinggevenden, arbodienst en bedrijfsarts over de registratie. Zo krijgt u een zuiverder beeld van het echte verzuimpercentage.

Belastbaarheid zieke werknemer

Het is belangrijk bij iedere zieke werknemer vast te stellen in welke mate hij of zij belastbaar is, ondanks de medische klachten. Hiervoor kunt u uw bedrijfsarts een analyse laten opstellen.

Het is niet zinvol om direct bij iedere ziekmelding de belastbaarheid van de werknemer in beeld te brengen. Vaak is men de eerste ziektedagen helemaal niet in staat om te werken en neemt de belastbaarheid pas na verloop van tijd toe, afhankelijk van de oorzaak van ziekte. Een hulpmiddel om te bepalen vanaf welk moment het zinvol is om een belastbaarheidsanalyse te laten opstellen door de bedrijfsarts, is een lijst met veelvoorkomende klachten en aandoeningen plus de gemiddelde duur van tijdelijke volledige arbeidsongeschiktheid. Gedurende deze periode kunt u ervan uitgaan dat de zieke werknemer helemaal niet inzetbaar is. Na afloop van deze periode is het zinvol om de bedrijfsarts te laten bekijken in welke mate de zieke werknemer weer in staat is om (passend) werk te doen.

Overzicht diagnoses en tijdelijke, volledige arbeidsongeschiktheid

Klachten en diagnosen van ziekten en aandoeningen bij tijdelijke, volledige arbeidsongeschiktheid
 De tijdelijke, volledige arbeidsongeschiktheid kan variëren:
 Van Tot  
Klacht of diagnose:Migraine0,5 dag1,5 dag
 Griep0,5 dag 5 dagen
 Enzovoort  

Als de maximum verwachte duur wordt overschreden, wordt de belastbaarheid van de werknemer beoordeeld door de bedrijfsarts. Geeft de medewerker klachten aan die niet op deze lijst staan, dan kan de bedrijfsarts adviseren op welk moment een belastbaarheidsanalyse zinvol is.

Belastbaarheid vaststellen

Medisch gezien is het merendeel van de zieke medewerkers na verloop van enige tijd (enigszins) belastbaar. Leidinggevenden en medewerkers zijn echter nog niet gewend hierop door te vragen en vervolgens deze arbeidscapaciteit te gebruiken door passend werk te organiseren.

U kunt uw leidinggevenden trainen hoe zij bij zieke werknemers doorvragen naar de resterende belastbaarheid, bijvoorbeeld door gericht te vragen naar welke werkzaamheden de werknemer nog wel kan uitvoeren en onder welke randvoorwaarden. Een werknemer met rugklachten in de productie kan wellicht nog wel enkele uren per dag administratief werk doen of nieuwe collega's inwerken als het vervoer naar het bedrijf voor hem of haar wordt georganiseerd.

De leidinggevenden en medewerkers weten vaak precies welke werkzaamheden op de afdeling nog mogelijk zijn of mogelijk kunnen worden gemaakt met eenvoudige aanpassingen.

  Tip

Arbeidstherapeutisch

Als er onduidelijkheid bestaat over de belastbaarheid van een zieke werknemer, kan arbeidstherapeutisch werken (ATW) een effectief instrument zijn. In de praktijk blijkt echter dat medewerkers soms langere tijd (vaak enkele maanden) als geheel (100%) arbeidsongeschikt geregistreerd staan, terwijl zij soms al werk leveren met een loonwaarde.

Passend werk organiseren

Wanneer de werknemer tijdelijk voor zijn eigen werk arbeidsongeschikt is, is hij verplicht tijdelijk andere passende arbeid uit te voeren als hij daarvoor geschikt is verklaard (artikel 7:629 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek). Anderzijds is de werkgever verplicht passende arbeid aan te bieden (artikel 7:658a van het Burgerlijk Wetboek). In het artikel Passende arbeid leest u over de mogelijkheden om passende arbeid te organiseren.

  • De werknemer wordt voor het deel dat hij passend werk kan verrichten, en dus loonwaarde heeft, als arbeidsgeschikt geregistreerd.
  • De werkgever moet de werknemer passend werk aanbieden. Gebeurt dat niet, dan is er geen sprake van ziekteverlof, maar van betaald verlof, verleend door de leidinggevende.
  • Door de registratie ziet u dat een deel van het arbeidsverzuim niet wordt veroorzaakt door ziekte en arbeidsongeschiktheid, maar door de organisatie van het werk. Uw bedrijf slaagt er kennelijk niet in passende arbeid organiseren.

  Tip

Passend takenpakket ligt klaar

Maak een lijst van klussen en werkzaamheden, waarmee u een passend takenpakket kunt samenstellen. Het gaat om verschillende soorten werkzaamheden met verschillende belasting, die geen spoedeisend karakter hebben, maar wel van belang zijn voor uw bedrijf. U kunt hierbij denken aan onderhoudswerkzaamheden, archivering of het actualiseren van handboeken en brochures.

  Voorbeeld  

Overzicht besparingsmogelijkheden Drukwerk BV

  • Aantal: 5% van alle verzuimende medewerkers die langer verzuimen dan een week.
  • Besparing: bij deze medewerkers wordt gemiddeld een belastbaarheid vastgesteld die leidt tot een arbeidsgeschiktheidspercentage dat 10 tot 50% hoger ligt dan in de tijd dat Drukwerk BV nog niet of nauwelijks keek naar de mate van arbeidsgeschiktheid van zieke werknemers. Ook de gemiddelde verzuimduur neemt af naarmate medewerkers alweer enige passende arbeid verrichten. De gemiddelde verzuimduur van alle werknemers die aan het einde van de eerste week nog niet hersteld zijn, is ruim 33 dagen.
  • Drukwerk BV heeft een hoog verzuim (7%) en ongeveer 225 gevallen van verzuim langer dan een week. Bij 60% van hen wordt gemiddeld 33% meer belastbaarheid gemeten en voor de arbeidscapaciteit ook direct passend werk aangeboden. Deze populatie heeft een verwachte verzuimduur van 40 werkdagen. Daarmee wordt per opgespoord verzuimgeval gedurende gemiddeld 40 werkdagen 33% minder verzuimd, dus we vullen in: '135' gevallen × gemiddeld 40 verzuimdagen × 33% = 1.782 bespaarde verzuimdagen.
  • Toelichting: Ten opzichte van de oude situatie krijgt Drukwerk BV een deel productie terug tegenover de loondoorbetalingskosten.
Voorbeeldbedrijf Drukwerk
A.3 Belastbaarheid en rechtmatigheid van verzuim vaststellen (specificatie)
Categorie besparing Aantal Bespaarde dagen Financiële besparing
7.Passende arbeid mogelijkheden benutten en ATW beperken1351.782178.200
Subtotaal categorie A.31351.782178.200

Interventies

In opdracht van de leidinggevende beoordeelt de bedrijfsarts of er interventies mogelijk zijn. Doel hiervan is het bekorten van de verzuimduur of het vergroten van de belastbaarheid. Snel ingrijpen is van groot belang om te voorkomen dat de drempel voor terugkeer in het bedrijf onnodig hoog wordt.

Voorbeelden van interventies die zijn gericht op het sneller en gerichter behandelen van de werknemer:

  • zorg- en wachtlijstbemiddeling;
  • (multidisciplinaire) re-integratie-interventie, bijvoorbeeld actief werken aan herstel;
  • klachtengerelateerde interventies zoals een rugadvies, een leefstijltraining (aanpak van stress of burn-out) of een snelle behandeling van specifieke psychische klachten;
  • beroepsspecifieke behandelingen in geval van bijvoorbeeld kapperseczeem, RSI, latexallergie, enzovoort;
  • conflictbemiddeling (bij arbeidsconflicten wordt vaak de route van ziek melden gevolgd in plaats van conflictbemiddeling).

Voorbeelden van interventies om het werk geschikt te maken voor een snelle terugkeer:

  • urenaanpassing;
  • taakaanpassing;
  • werkplekaanpassing;
  • vervoersvoorzieningen;
  • herschikking van taken of werkroosters.

Wachtlijstbemiddeling

Hebt u een collectieve zorgverzekering? Vraag uw zorgverzekeraar dan de voordelen van zorgbemiddeling nog eens extra bij de verzekerde werknemers onder de aandacht te brengen.

Zorgbemiddeling levert verkorting van de wachttijd op en er wordt gekeken naar de kwaliteit van zorg in een specifieke instelling.

  • Aantal: ongeveer 2% van de werknemers die langer verzuimen dan twee weken, heeft te maken met wachtlijsten. Bij Drukwerk zijn er jaarlijks zo'n 100 werknemers die langer dan twee weken verzuimen. Het aantal potentiële wachtlijstbemiddelingsgevallen is dan ruim twee: 2% × 100.
  • Besparing: in 80% van deze gevallen kan door bemiddeling een kortere wachtlijst voor de medische ingreep worden gevonden. Gemiddeld kan de werknemer dan zo'n zes tot acht weken eerder worden behandeld. Dit geeft een besparing van de verzuimduur die minstens zo groot is. In het model wordt geen rekening gehouden met het extra voordeel van een kortere herstelperiode als gevolg van de eerdere behandeling en de kwaliteitswinst. We vullen dus in per bemiddeling: zeven weken × vijf = 35 werkdagen. Aangezien het gaat om twee bemiddelingen, vullen we 70 bespaarde dagen in.

Re-integratie interventies

Als de bedrijfsarts mogelijkheden voor 'snel ingrijpen' constateert, worden de voorstellen met de werknemer besproken. Om te kunnen bepalen of een bijdrage in de kosten zinvol is, weegt u af of het bedrag van de bespaarde verzuimdagen groter is dan de kosten van de interventie. Daarbij kunt u mogelijk rekenen op vergoedingen van:

  • de zorgverzekeraar, die vergoedingen voor een aantal interventies heeft opgenomen in de (aanvullende) zorgverzekering;
  • de inkomensverzekeraar (verzuim-, arbeidsongeschiktheids- en/of pensioenverzekeraars) waar een deel van de kosten van loondoorbetaling of WIA-risico's zijn herverzekerd. Snel herstel en werkhervatting levert voor de inkomens-/verzuimverzekeraar een beperking van hun schadelast op. Sommige inkomensverzekeraars stemmen hun bijdrage voor een interventie af op de verhouding tussen het verzekerde bedrag, het eigen risico van de werkgever en de mogelijke besparingen op verzekeringsuitkeringen. Andere inkomensverzekeraars hebben standaardvergoedingen voor interventies in hun polissen opgenomen.

  Voorbeeld  

Bekorten verzuimduur

Bij het voorbeeldbedrijf Drukwerk BV heeft een medewerker Jansen een ernstige rugaandoening waardoor hij naar verwachting lange tijd niet kan werken. Er wordt een speciale behandeling voorgesteld waardoor de verzuimduur waarschijnlijk achttien weken kan worden bekort. Dat scheelt circa € 9.000,– aan loondoorbetaling. De kosten van de interventie worden deels vergoed door de zorgverzekeraar. Drukwerk BV betaalt zelf nog € 4.000,–.

Uiteindelijk blijkt de besparing op de verzuimduur wat tegen te vallen. De verzuimduur is tien weken korter in plaats van de verwachte achttien weken. Dankzij de bijdragen van de verzekeraar wordt er op deze 'gezondheidsinvestering' een beperkte winst geboekt door de werkgever van € 1.000,–. Hoewel de baten minder groot blijken te zijn dan aanvankelijk werd verwacht, levert de investering nog altijd een rendement op van 25% plus een tevreden en gemotiveerde werknemer.

Werkgeverskosten (€) Saldo (€)
Prognose verzuimduur (loondoorbetaling) zonder interventie40 weken 20.000,–
Prognose verzuimduur (loondoorbetaling) met interventie22 weken 11.000,–
Kosten van de interventie -6.000,– 
Diverse bijdragen verzekeraars 2.000,– 
Eigenbijdrage werkgever  -4.000,–
Opbrengsten besparingsprognose (loondoorbetaling)18 weken +9.000,–
Saldo  +5.000,–
Realiteit verzuimduur (loondoorbetaling)30 weken 15.000,–
Realiteit besparing (loondoorbetaling)10 weken +5.000,–
Eigen bijdrage werkgever  -4.000,–
Saldo  +1.000,–

Overzicht besparingsmogelijkheden Drukwerk BV:

  • Aantal: voor bijna 4% van de werknemers die langer verzuimen dan drie weken, is naar verwachting een snellere en adequatere interventiebehandeling mogelijk, waarmee de belastbaarheid kan worden verhoogd en/of werkhervatting versneld. Vaak levert de zorgverzekeraar en/of de inkomensverzekeraar een vergoeding van (een deel van) de interventiekosten. Dit kan uiteraard alleen als dit soort verzekeringen zijn afgesloten. De bijdrage van verzekeraars is daarom als PM-post opgenomen.
  • Besparing: Drukwerk BV heeft drie werknemers met vervelende en langdurende klachten die langer dan drie weken verzuimen. Een interventie kan in deze gevallen baat hebben, omdat de medewerkers daardoor eerder belastbaar zijn. Dat scheelt in de mate van arbeids(on)geschiktheid en ook het aantal verzuimdagen per verzuimgeval zal afnemen. Gemiddeld wordt de besparing geschat op twee maanden. Drie medewerkers × twee maanden à twintig werkdagen levert een verwachte besparing van 120 werkdagen op.

  Tip  

Verzekering-plus

Er komen steeds meer verzekeraars met verzuim- en WGA-verzekeringen, die ook voorzien in een bijdrage aan de re-integratiekosten van uw medewerker bij dreigend langdurig ziekteverzuim. Daarnaast bieden zij desgewenst ondersteuning bij het organiseren van de interventies.

Snel mediation bij arbeidsconflicten

Bij een arbeidsconflict wordt vaak de procedure van het ziek melden gevolgd. Waarschijnlijk kan de werknemer al snel zijn eigen werk weer uitvoeren, maar misschien niet op de afdeling of in het bedrijf waar het conflict is ontstaan. Door de medewerker toch als ziek/arbeidsongeschikt te registreren, wordt de kans op langdurig verzuim groter. De afstand tot het werk neemt aanzienlijk toe. In de artikelen Arbeidsconflicten en mediation en Arbeidsconflicten: protocol treft u meer informatie aan over de aanpak van arbeidsconflicten.

  Voorbeeld  

Procedure bij arbeidsconflicten

Drukwerk BV gaat over tot een andere procedure bij arbeidsconflicten, die wordt vastgelegd in het protocol arbeidsconflicten. Het protocol vormt een belangrijke bijdrage aan de demedicalisering van verzuim. Alle leidinggevenden krijgen een instructie waarin staat dat bij arbeidsconflicten direct een beroep kan worden gedaan op een functionaris voor conflictbemiddeling. Arbeidsconflicten kunnen op deze wijze worden opgelost, omdat ze niet langer aan het zicht worden onttrokken door ze onterecht als ziekteverzuim te registreren.

  • Aantal: 3% van de ziektegevallen die al langer duren dan twee weken. Dat zijn er bij Drukwerk ruim twee per jaar.
  • Besparing: arbeidsconflicten worden onder het mom van ziekteverzuim niet opgelost en duren vaak maanden. Door de speciale interventie mediation is een besparing mogelijk van 50 tot 70 werkdagen. Drukwerk BV gaat uit van een gemiddelde van 60 werkdagen.
Voorbeeldbedrijf Drukwerk BV
A.4 Interventies voor verzuimduur beperken en belastbaarheid verhogen (specificatie)
Categorie besparing Aantal Bespaarde dagen Financiële besparing
8.Wachtlijstbemiddeling2707.000
9.Re-integratie-interventies312012.000
10.Bijdrage interventiekosten  PM
11.Mediation inzetten bij arbeidsconflicten212012.000
Subtotaal categorie A.3731031.000

Effect beïnvloedingsmogelijkheden

Als u de effecten van de beïnvloedingsmogelijkheden A.1 tot en met A.4 bekijkt, ziet u dat het aantal verzuimdagen met 3721 is verminderd. Dat is ruim 40% van het totale aantal verzuimdagen.

Van bruto naar netto als gevolg van A.1 t/m A.4 (zie specificatie)
 Aan het begin Later Toelichting
Verzuimdagen (voor rekening van werkgever)9.1005.379(9.100 – 3.721)
Verzuimpercentage 1e jaar7%4,1%o.b.v. verzuimdagen
Verzuimkosten 1e jaar910.000565.050(910.000 – 344.950)
Verzuimkostenpercentage 1e jaar7%4,3%(loonsom/verzuimkosten)

 

Toepassing besparingswijzer

Vraag en antwoord

In welke situaties hoeft de werkgever geen loon door te betalen aan de zieke werknemer?

In het Burgerlijk Wetboek staan verschillende situaties waarin de werkgever geen loondoorbetalingsplicht bij ziekte heeft. De werkgever hoeft geen loon door te betalen als:

  • de ziekte door opzet van de werknemer is veroorzaakt;
  • de ziekte het gevolg is van een gebrek waarover de werknemer in het kader van een aanstellingskeuring valse informatie heeft verstrekt, zodat toetsing aan de voor de functie opgestelde belastbaarheidseisen niet juist kon worden uitgevoerd.

De werkgever mag de reeds ingegane loondoorbetaling opschorten of staken als:

  • de werknemer geen medewerking verleent bij het vaststellen van de loondoorbetalingsplicht, bijvoorbeeld bij een weigering om zich te laten onderzoeken door de arbodienst of bedrijfsarts;
  • de genezing wordt belemmerd of vertraagd door toedoen van de werknemer;
  • passende arbeid door de werknemer wordt geweigerd zonder deugdelijke grond.

In welke gevallen kan de werkgever een sanctie toepassen?

  • Als een medewerker zich niet laat controleren.
  • Als de werknemer aan zijn leidinggevende geen informatie wil geven over wat hij nog kan doen, waardoor de werkgever geen passende arbeid kan organiseren.
  • Als de werknemer zijn herstel opzettelijk belemmert of weigert passend werk uit te voeren.

De werkgever waarschuwt de zieke werknemer schriftelijk en geeft aan dat bij ongewijzigd gedrag de loondoorbetaling wordt opgeschort of stopgezet.

Hoe laat de werkgever zijn medewerker weten welke sancties hij wil opleggen?

De werkgever laat per aangetekend schrijven aan de werknemer weten dat hij de loondoorbetaling opschort, staakt of ontslag aanvraagt. Ook krijgt de werknemer nog een kans zijn gedrag te corrigeren.

Zorg ervoor dat uw afdeling P&O al een voorbeeldbrief heeft klaarliggen, zodat u direct na de mondelinge aankondiging van de leidinggevende uw brief kunt versturen. (Klik hier voor enkele voorbeelden van briefteksten).

Hoe kunt u arbeidstherapeutisch werken (ATW) effectief inzetten?

  • Spreek af dat arbeidstherapeutisch werken als re-integratiemiddel slechts bij hoge uitzondering en voor een zeer beperkte periode (maximaal vier weken) wordt ingezet.
  • Het instrument ATW wordt alleen ingezet als er erg veel onduidelijkheid bestaat over wat de zieke werknemer aankan. Als deze duidelijkheid er wel is, is er gewoon sprake van (gedeeltelijke) werkhervatting.
  • Is de arbeidsongeschiktheid van de werknemer in de ATW-periode niet toegenomen, dan heeft het instrument kennelijk gewerkt en wordt de werknemer gedeeltelijk of geheel hersteld geregistreerd, afhankelijk van de loonwaarde van de verrichte arbeid. Hierdoor maakt u uw werknemers duidelijk dat u hun arbeidsprestaties serieus neemt en dat ze misschien wel ziek maar toch niet volledig arbeidsongeschikt hoeven te zijn. Naar verwachting beïnvloedt deze motivatie ook de werknemer positief en wordt de verzuimduur daardoor extra beperkt.
  • Geef uw leidinggevenden en arbodienst opdracht om er op deze manier mee om te gaan.

Toepassing besparingswijzer

Verdeling besparingsmogelijkheden

Laad het model in MS-Word

Specificatie Drukwerk
A.1. Besparingsmogelijkheden door beoordelen rechtmatigheid van ziekteverlof en loondoorbetaling (specificatie)
Categorie besparing Aantal Bespaarde dagen Financiële besparing
1. Afwijzen ziekteverlofaanvraag i.v.m. onrechtmatigheid 16 224 22.400
2. Opschorten of stopzetten loondoorbetaling 2 120 12.000
Subtotaal categorie A.1 18 344 34.400
 
A.2. Besparingsmogelijkheden door verleggen van verzuimkosten (specificatie)
Categorie besparing Aantal Bespaarde dagen Financiële besparing
3. Vangnetgevallen recht op ziektewetuitkering 2 60 4.200
5. IVA versnelde keuring 0,5 390 13.650
6. Verhaalbaar i.v.m. aansprakelijke derde (regres) 3 195 19.500
7. Wet arbeid en zorg 8 640 64.000
Subtotaal categorie A.2 13,5 1.285 101.350
 
A.3 Belastbaarheid vaststellen en optimaal benutten (specificatie)
Categorie besparing Aantal Bespaarde dagen Financiële besparing
8. Passende arbeidsmogelijkheden benutten en ATW beperken 135 1.782 178.200
Subtotaal categorie A.3 135 1.782 178.200
 
A.4 Interventies voor verzuimduur beperken en belastbaarheid verhogen (specificatie)
Categorie besparing Aantal Bespaarde dagen Financiële besparing
9. Wachtlijstbemiddeling 2 70 7.000
10. Re-integratie-interventies 3 120 12.000
11. Bijdrage interventiekosten   PM
12. Mediation inzetten bij arbeidsconflicten 2 120 12.000
Subtotaal categorie A.4 7 310 31.000
TOTAAL A.1 t/m A.4 173,5 3721 344.950

03GB=0084