Rechten en plichten bij verlof

Calamiteitenverlof

Een werknemer kan op een onvoorzien noodgeval stuiten (bijvoorbeeld een ziek kind of een kapotte waterleiding). In dat geval kan hij direct calamiteitenverlof opnemen. Hij is niet verplicht dit u gelijk mee te delen; hij mag hiermee wachten totdat hij weer terug op het werk is. De duur van het calamiteitenverlof is niet vastgelegd. In principe zal de verlofperiode vrij kort zijn. Calamiteitenverlof eindigt in ieder geval als de noodtoestand van uw werknemer is opgelost. Bij overgang naar een situatie van kortdurend zorgverlof, duurt het calamiteitenverlof één dag (zie hierna). Gedurende het calamiteitenverlof moet het loon van de werknemer gewoon doorbetaald worden. Het verlof mag niet met de wettelijke vrije dagen van uw werknemer verrekend worden. Maar als hij vanwege zijn arbeidsvoorwaarden recht heeft op extra vrije dagen (de bovenwettelijke vakantiedagen), kunt u afspreken dat de calamiteitenverlofdagen met deze extra vrije dagen verrekend worden. Dit moet wel vooraf schriftelijk zijn vastgelegd.

Meer informatie over calamiteitenverlof vindt u in het artikel Wet arbeid en zorg: verlofvormen.

Kortdurend zorgverlof

Er is sprake van kortdurend zorgverlof wanneer uw werknemer verlof neemt om voor een ziek lid van zijn gezin of voor een zieke ouder te zorgen. Hij moet op dat moment de enige zijn die de zieke kan verzorgen. Bij noodgevallen wordt de eerste verlofdag aangemerkt als calamiteitenverlof. U mag controleren of het verhaal van uw werknemer klopt. Komt het verlof uw organisatie erg ongelegen, dan kunt u het verzoek afwijzen. Als uw werknemer dat niet accepteert, kan de rechter een oordeel geven. Per twaalf maanden mag de werknemer hoogstens de dubbele arbeidsduur per week aan kortdurend zorgverlof opnemen. De periode begint op de eerste verlofdag, maar hoeft niet achter elkaar opgenomen te worden. Het verlof stopt ook als uw werknemer zelf ziek wordt. Tijdens zorgverlof moet u minstens 70% van het salaris doorbetalen, maar ten minste het voor de werknemer geldende wettelijk minimumloon. Als de werknemer meer verdient dan het maximumdagloon, hoeft u slechts 70% van het maximumdagloon te betalen, tenzij anders wordt afgesproken. Kortdurend zorgverlof mag u alleen compenseren met bovenwettelijke vakantiedagen als u dit geregeld hebt in een cao of via or of de pvt.

Meer informatie over kortdurend zorgverlof vindt u in het artikel Wet arbeid en zorg: verlofvormen.

Langdurend zorgverlof

Uw werknemer mag langdurend zorgverlof opnemen als zijn of haar kind, partner of ouder door ziekte in levensgevaar verkeert en zorg nodig heeft. Deze mogelijkheid bestaat niet voor schoonouders noch voor chronische zieken waarbij de ziekte (nog) niet levensbedreigend is. Uw werknemer moet twee weken voor de gewenste eerste verlofdag bij u een schriftelijk verzoek indienen. Binnen een week moet u reageren. Reageert u niet, dan mag uw werknemer het langdurend zorgverlof opnemen. Zodra het zorgverlof is ingegaan, kunt u het niet meer intrekken (dit geldt ook voor kortdurend zorgverlof). Alleen met een goede motivatie kunt u het verzoek weigeren. Bij meningsverschillen moet de rechter uitkomst bieden. Langdurend zorgverlof wordt in deeltijd opgenomen. Uw werknemer mag per twaalf maanden hoogstens zes maal zijn arbeidsduur per week aan verlof opnemen.

Het verlof wordt per week opgenomen in een aaneengesloten periode van hoogstens twaalf weken (de werknemer kan u verzoeken er 18 weken van te maken). Per week mag het aantal uren verlof in beginsel niet meer bedragen dan zijn halve arbeidsduur per week. Als uw werknemer u om meer verlof per week vraagt dan mag u dat toestaan – maar u bent dat niet verplicht. U betaalt geen salaris over opgenomen langdurend zorgverlof. Over de verlofuren wordt wel vakantierecht opgebouwd. De uren kunnen niet van de vakantiedagen afgetrokken worden.

Bij de meeste vormen van verlof zijn de wettelijke verlofregels ondergeschikt aan de verlofregels die zijn opgenomen in een cao of arbeidsvoorwaardenregeling van de or of pvt.

Meer informatie over langdurend zorgverlof vindt u in het artikel Wet arbeid en zorg: verlofvormen.

Zwangerschaps- en bevallingsverlof

Als een werkneemster zwanger is zal zij u om zwangerschaps- en bevallingsverlof vragen. Zij heeft in totaal recht op ten minste zestien weken zwangerschaps- en bevallingsverlof. Vanaf zes weken voor de vermoedelijke bevallingsdatum mag zij zwangerschapsverlof aanvragen. Het verlof moet in ieder geval vier weken voor de vermoedelijke bevallingsdatum ingaan. Als de bevalling later plaatsvindt, wordt het zwangerschapsverlof opgerekt. Uw medewerkster heeft na de bevalling recht op minimaal tien weken bevallingsverlof. Maar als de baby te vroeg is geboren of de werkneemster vier weken voor de bevalling is gestopt met werken, heeft ze in totaal altijd recht op zestien weken zwangerschaps- en bevallingsverlof. Tijdens het verlof ontvangt de werkneemster van UWV een uitkering ter hoogte van het volledige salaris, maar niet meer dan het maximumdagloon. De uitkering moet uiterlijk twee weken voordat het zwangerschapsverlof ingaat, worden aangevraagd. U kunt UWV vragen deze uitkering via u te laten lopen. Het ontvangen bedrag moet u dan aan uw werkneemster doorbetalen. De vakantieopbouw gaat gewoon door.

Meer informatie over zwangerschaps- en bevallingsverlof vindt u in het artikel Wet arbeid en zorg: verlofvormen en in de Zwangerschapsverlofmanager.

Kraamverlof

Als uw werknemer vader is geworden, heeft hij recht op twee dagen kraamverlof. Dit verlof kan worden opgenomen in de eerste vier weken na de geboorte thuis of na thuiskomst van de baby uit het ziekenhuis. Het kan ook volgen op calamiteitenverlof. Bij kraamverlof moet u het loon doorbetalen. De twee verlofdagen kunnen niet worden ingehouden op zijn vakantiedagen.

Meer informatie over kraamverlof vindt u in het artikel Wet arbeid en zorg: verlofvormen en in de Zwangerschapsverlofmanager.

Ouderschapsverlof

(Pleeg)ouderschap geeft recht op ouderschapsverlof voor werknemers die minstens één jaar bij u in dienst zijn. Per kind jonger dan acht jaar kan een werknemer om verlof vragen. Het verlof moet ten minste twee maanden van tevoren worden aangevraagd. Wettelijk gezien mag u uw werknemer bij toepassing van de hoofdregel geen ouderschapsverlof ontzeggen maar als u er een sterk belang bij hebt, mag u wel de indeling wijzigen. Het totale ouderschapsverlof per kind duurt 26 maal de arbeidsduur per week. Hoofdregel is dat het verlof wordt opgenomen in een aaneengesloten periode van twaalf maanden voor de halve arbeidstijd. Een dergelijk verzoek kunt u niet weigeren.

Een andere invulling van het verlof is op verzoek wel mogelijk maar dat kunt u afwijzen als er sprake is van een zwaarwegend bedrijfsbelang. De werknemer kan ook vragen om het verlof in delen op te mogen nemen. Het verlof mag dan worden opgedeeld in maximaal zes delen die ieder ten minste een maand moeten duren.

U betaalt over de verlofuren geen loon en berekent ook geen vakantiedagen over deze verlofuren. De werknemer kan tijdens het verlof eventueel zijn tegoed van de levensloopregeling opnemen. Als het belastbare loon van de werknemer door het ouderschapsverlof minder is dan het voorgaande jaar, kan hij in aanmerking komen voor ouderschapsverlofkorting. De ouderschapsverlofkorting bedraagt de helft van het brutominimumloon per opgenomen ouderschapsverlofuur. Dat is in 2011 € 4,11 per uur. De ouderschapsverlofkorting is maximaal het verschil tussen het belastbare loon in 2011 en 2010.

Meer informatie over ouderschapsverlof vindt u in het artikel Wet arbeid en zorg: verlofvormen en in de Zwangerschapsverlofmanager.

Levensloopregeling

Als uw werknemer aan de levensloopregeling deelnam en nu onbetaald verlof opneemt, kan hij van zijn levenslooptegoed geld opnemen om het verlof te financieren. Bovendien heeft hij bij opname recht op de levensloopverlofkorting van maximaal € 201,– (in 2011) per jaar waaraan hij aan de levensloopregeling heeft deelgenomen. De totale levensloopverlofkorting wordt van de in te houden loonbelasting afgetrokken.

03GB=0091