Ploegendienst: arbeidsduur en arbeidstijd

Roosterwijzigingen kunnen leiden tot ingewikkelde berekeningen en verwarring over de bedongen arbeidsduur en de arbeidstijd. Veranderingen op roostergebied zijn tegenwoordig aan de orde van de dag. De markt of klant vraagt steeds meer flexibiliteit of is in toenemende mate variabel door bijvoorbeeld seizoensinvloeden. Ook werknemers vragen steeds vaker om zeggenschap over hun werktijden en zoeken afstemming van werk en privé. Andere roosteroplossingen dan bijvoorbeeld (standaard)ploegendiensten leiden tot de vraag welke arbeidstijd in de roosters toegepast mag worden.

Arbeidsduur en arbeidstijd worden als begrippen nogal eens door elkaar gebruikt. Voor werknemers die in ploegendienst werken, is de feitelijke arbeidstijd die uit roosters voortvloeit niet altijd gelijk aan de contractueel afgesproken arbeidsduur. Omdat deze begrippen bijvoorbeeld in cao's nogal eens door elkaar worden gebruikt, kan het een puzzeltocht worden om erachter te komen wat nu eigenlijk in de organisatie de overeengekomen voltijdarbeidsduur is, terwijl er vele vormen van roostergerelateerde arbeidstijd benoemd worden. Opvallend, want de arbeidsduur bepaalt enerzijds de mate van inzetbaarheid en is anderzijds de basis voor het belonen van die arbeid.

Dit artikel gaat over het ontrafelen van deze begrippen zoals die in cao's zijn opgenomen en de spraakverwarring die hierdoor veelal ontstaat. Onduidelijkheden op dit vlak leiden nogal eens tot langdurige discussies tussen sociale partners over wat ze bedoelen en treden meestal op als er sprake is van roosterveranderingen.

In dit artikel:

• Wat is arbeidsduur?
• Arbeidsduurverkorting
• Het uurloonpercentage
• Waar arbeidsduur en arbeidstijd thuishoren